موضوع: طب اسلامی/ تدابیر درمانی افسردگی، تقویت اعصاب و اختلالات خواب در طب اسلامی / پاسخ به پرسش‌های پزشکی

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

استحباب گوشت گوسفند نرِ پرواری بر سایر گوشت‌ها

اما مباحث امروز ما از کتاب «جامع احادیث الشیعة» است: «باب استحباب اختیار لحم الضأن علی لحم غیره»[1]

مستحب است برگزیدن گوشت گوسفندِ نرِ جوانِ سالمِ گوشتیِ چاق. تمام این اوصاف را از متن روایات استخراج می‌کنیم.

به خاطر داشته باشید «ضأن» همان حیوانی است که فدیه حضرت اسماعیل (علیه‌السلام)قرار گرفت.

ضأن یعنی یک رأس گوسفند، و مراد از «لحم الضأن» در این روایات، گوشت گوسفند نرِ سالمِ پرواری است؛ نه این‌که فقط انباشته از دنبه و پیه باشد، بلکه عضلانی، گوشتی و فربه باشد؛ به گونه‌ای که نه فقط جنبه اقتصادی، بلکه ارزش تغذیه‌ای آن لحاظ شده باشد. روایات این باب بر استحباب چنین گوشتی دلالت دارند.

پرسش: در قرآن کریم نیز در این باره ذکر شده است؛ در سوره مبارکه انعام، آیه ۱۴۳:

﴿ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ نَبِّئُونِی بِعِلْمٍ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ﴾[2] .

پاسخ: احسنت؛ قرآن هشت زوج از حیوانات حلال‌گوشت را که دارای نر و ماده هستند مثال می‌زند؛ لذا می‌فرماید: ﴿مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ﴾ یعنی گوسفند نر و گوسفند ماده؛ ﴿وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ﴾، یعنی بز نر و بز ماده؛ «مَعز» یعنی بز.

شرح حدیث اول

شرح حدیث اول از کافی مناظره پیرامون خواص گوشت در محضر امام رضا (علیه‌السلام) است.

در کتاب «جامع احادیث الشیعة»، از کتاب «کافی» نقل شده است:

«علی بن محمد، عن سهل بن زیاد، عن بعض أصحابه أظنّه محمد بن إسماعیل قال: ذکر بعضنا اللحمان...»[3] [4]

راوی می‌گوید: ما جمعی از مؤمنان و شیعیان گرد هم نشسته بودیم و سخن از انواع گوشت‌ها به میان آمد. هر کسی درباره گوشتی سخن گفت: عده‌ای از گوشت گوسفند و عده‌ای از گوشت بز گفتند.

شخصی ادعا کرد که گوشت بز از همه بهتر است! من گفتم اعصاب، ترشحات و مزاج‌ها متفاوت است و گوشت بز هم در جای خود مفید است، اما گوشت گوسفند با این خصوصیات از همه برتر است.

«أظنّه محمد بن إسماعیل قال: ذکر بعضنا اللحمان عند أبی‌الحسن الرضا علیه السلام...»

ببینید این شخص کجا نشسته است و سخن می‌گوید! در محضر معصوم اظهار نظر می‌کند. قاضی‌الحاجات خداوند است، اما معصومان نیز به اذن الهی داور و قاضی بر حقایق هستند. انسان باید در محضر امام بیاموزد، نه این‌که از پیش خود رأی بدهد.

این شخص در محضر امام رضا (علیه‌السلام)گفت: «فقال: ما لحمٌ بأطیبَ من لحم الماعزة»

هیچ گوشتی پاکیزه‌تر و لذیذتر از گوشت بز نیست؛ «ماعزة» در زبان عربی به معنای بز ماده است. «قال: فنظر إلیه أبو الحسن الرضا علیه السلام»

ابوالحسن الرضا (علیه‌السلام)نگاهی به او افکندند؛ به این شخصی که از پیش خود در محضر معصوم ادعای صاحب‌نظری کرد و گفت گوشت بز از همه پاکیزه‌تر است!

استدلال امام رضا (علیه‌السلام)به ذبح فدیه حضرت اسماعیل (علیه‌السلام)

«و قال علیه السلام: لو خلق الله عزّوجلّ مضغةً هی أطیبُ من الضأن، لفدی بها إسماعیلَ علیه السلام»

امام رضا (علیه‌السلام) فرمودند: اگر خدای عزّوجلّ پاره‌گوشتی را می‌آفرید که از گوشت گوسفندِ نرِ جوانِ گوشتیِ چاق پاکیزه‌تر و بهتر می‌بود، بی‌تردید همان را فدیه حضرت اسماعیل (علیه‌السلام)قرار می‌داد.

از این کلام نورانی معلوم می‌شود که طعام و گوشتی پاکیزه‌تر از آن وجود ندارد؛ بنابراین، ادعای آن شخص تنها نظری از پیش خود و بدون پشتوانه علمی و وحیانی بوده است.

نقد مبنای انسداد باب علم؛ لزوم رجوع به اهل‌بیت علیهم‌السلام در همه اعصار

از این بیان روشن می‌شود که طعامی پاکیزه‌تر از گوشت گوسفند وجود ندارد؛ پس سخن آن شخص تنها ادعایی از پیش خود بوده است. انسان عاقل در محضر امام رضا (علیه‌السلام) زانوی تلمذ می‌زند و پرسش می‌کند، نه این‌که در امری که بدان احاطه ندارد نظریه‌پردازی کند.

معصوم همواره مرجع هدایت و در دسترس است و باب علم و علمی هیچ‌گاه مسدود نیست؛ حتی اگر شیخ اعظم، شیخ انصاری قائل به انسداد شده باشند، این فرمایش تمام نیست.

ما قائل به دلیل انسداد نیستیم تا بخواهیم با تمسک به مقدمات انسداد، ده‌ها صفحه از مباحث اصولی را بدان اختصاص دهیم.

این مبنا از اساس صحیح نیست؛ باب علم و علمی هرگز مسدود نبوده است. نقص از ناحیه مکلف است که ابتدا باید به جهل خود واقف شود و سپس با تفحص و پژوهش به علم و یقین نائل گردد؛ و اگر به علم دست نیافت، باید از معصوم سؤال کند.

معصوم زنده و مرده ندارد؛ آنان همواره زنده‌اند و ﴿عِندَ رَبِّهِم یُرزَقون﴾[5] ؛ در هر نشئه‌ای که باشند باید پرسش را به ایشان عرضه داشت: ﴿فَاسأَلوا أَهلَ الذِّکرِ إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ﴾[6] .

مذمت شدید استعمال دخانیات و مواد مخدر در مجامع دینی

شایسته نیست افراد در این مباحث سخنان بی‌اساس بر زبان آورند. هیچ‌یک از چهارده معصوم و تالی‌تلوِ ایشان اهل دخانیات نبودند؛ نه سیگار، نه پیپ، نه چپق و نه قلیان، و نه هیچ‌یک از مواد مخدر و روان‌گردان را استعمال نکردند.

شگفتا از این بدعت‌ها و رفتارهای ناصوابی که در میان برخی مدعیان دینداری دیده می‌شود! فرد گمان می‌کند سیگار کشیدن جایز است؛ مگر امام حسین (علیه‌السلام) در دود و دخان بوده‌اند که چنین توجیهات سخیفی می‌آورید و خطاهای خود را به ساحت قدس حضرت نسبت می‌دهید؟!

تالی‌تلوِ معصومان نیز گرد این آلودگی‌ها نگشته‌اند؛ قمر بنی‌هاشم حضرت اباالفضل العباس (علیه‌السلام)، حضرت زینب کبری، اولاد و اصحاب سیدالشهدا (علیهم‌السلام) هیچ‌کدام به دخانیات یا مواد مخدر و روان‌گردان گرایشی نداشتند.

نباید این ناهنجاری‌ها را ماست‌مالی کرد؛ یکی می‌گوید هنگام نشستن بر منبر در ماه مبارک رمضان قلیان می‌کشد، و دیگری در مسجد و روضه با عمامه سیگار دود می‌کند! انسان باید دارای ادب و تربیت ولایی باشد.

شرح حدیث دوم؛ شبهات وهمی در پرهیز از گوشت گوسفند

حدیث دوم در این باب از «کافی» شیخ کلینی و همچنین کتاب «المحاسن» برقی است:

«محمد بن یحیی، عن أحمد بن محمد، عن محمد بن خالد، عن سعد بن سعد الأشعری؛ و عن إسماعیل بن مهران، عن سعد بن سعد الأشعری قال: قلتُ لأبی الحسن الرضا (علیه‌السلام) (یا أباالرضا): إنّ أهلَ بیتی لا یأکلونَ لحمَ الضأن»[7] [8] .

سعد بن سعد اشعری خدمت امام رضا (علیه‌السلام)عرض کرد: خانواده و فرزندان من گوشت گوسفند نمی‌خورند! حضرت پرسیدند: به چه علتی نمی‌خورند؟ «و لِمَ؟»

عرض کرد: «إنهم یقولون: إنه یُهیِّجُ بهم المِرَّةَ السوداء...»؛ می‌گویند گوشت گوسفند موجب تحریک و غلبه سودا یا صفرا می‌شود، و نیز سبب ایجاد سردرد و سایر اوجاع و دردهای بدنی می‌گردد.

«فقال لی علیه السلام: یا سعد! فقلتُ: لبیک! قال: لو عَلِمَ اللهُ عزّوجلّ شیئاً أکرمَ من الضأنِ لَفَدَی به إسماعیلَ علیه‌السلام».

امام رضا (علیه‌السلام) به سعد فرمودند: اگر خدای عزّوجلّ موجودی را گرامی‌تر، پاکیزه‌تر و فربه‌تر از گوسفند نرِ پرواری می‌دانست، بی‌گمان همان را فدیه حضرت اسماعیل (علیه‌السلام) قرار می‌داد. بنابراین، سخنان و بهانه‌های خانواده تو نه پشتوانه شرعی دارد و نه ریشه علمی، بلکه خیالات باطل است.

تمثیل اعتیاد به کافئین و تبیین کارکرد دارویی چای

این رفتار مانند کسی است که به چای سیاه اعتیاد دارد و می‌گوید: اگر در ماه رمضان روزه بگیرم دچار سردرد می‌شوم، پس نباید روزه بگیرم! در حالی که سردرد او ناشی از ترک کافئین است نه خودِ روزه؛ مشکل در اعتیاد او است.

چای در اصل دارو است نه یک نوشیدنی متداول غذایی که همگان مدام آن را مصرف کنند. برای بیماری‌های خاص مانند غلظت خون، کم‌کاری کلیه یا ضعف گردش خون، چای تازه‌دم و کم‌رنگ به عنوان دارو تجویز می‌شود، اما تبدیل آن به عادت روزمره و مستمر صحیح نیست.

شرح حدیث سوم و تصحیح خطای نسخه‌برداری در ذکر نام «اسحاق»

روایت سوم، حدیث شماره از کافی و «مکارم الاخلاق»[9] است:

«عن جعفر بن إبراهیم الحضرمی، عن سعد بن سعد قال: قلتُ لأبی الحسن الرضا علیه السلام: إنّ أهلَ بیتی یأکلونَ لحمَ المعزِ و لا یأکلونَ لحمَ الضأن. قال: و لِمَ؟ قلتُ: یقولونَ إنه یُهیِّجُ المِرار...» [10]

عرض کردم اهل خانه من گوشت بز می‌خورند اما گوشت گوسفند مصرف نمی‌کنند و مدعی هستند که صفرا و سودا را برمی‌انگیزد.

«فقال علیه السلام: لو علمَ اللهُ عزّوجلّ خیراً من الضأنِ لَفَدَی به - یعنی إسحاقَ!»

در برخی نسخه‌ها آمده است: «لفدی به اسحاق»؛ حتی صاحب «جامع احادیث الشیعة»[11] نیز از این تعبیر تعجب کرده است اما با عرضه این کلام بر نصوص قطعی قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام، مسلم و یقینی است که ذبیح، حضرت اسماعیل (علیه‌السلام) بوده است نه اسحاق.

احتمالاً این تحریف و خطا از جانب برخی کاتبان رخ داده است که بر اساس زعم خویش کلمه اسحاق را وارد متن کرده‌اند؛ زیرا در مذهب حق اهل‌بیت، ذبیح‌الله همان اسماعیل فرزند ابراهیم (علیهماالسلام) است.

ابطال نقل شاذ در ذبیح بودن حضرت اسحاق بر اساس علم اصول

مسلّم است که ذبیح‌الله حضرت اسماعیل فرزند ابراهیم (علیهماالسلام) بوده است، نه حضرت اسحاق.

وجود کلمه «اسحاق» در برخی نسخه‌ها مانند آن است که شخصی در حال نگارش مقاله‌ای دقیق و علمی باشد، اما فکرش متوجه طعام شود و ناگهان در متن مقاله کلمه‌ای نامربوط بنویسد!

ذکر نام اسحاق در این روایت صد در صد خطای کاتب است. بر اساس مبانی علم اصول فقه در باب «تعادل و تراجیح»، هرگاه روایتی با نصّ صریح قرآن، روایات معتبر و متواتر، و اجماع و شهرت فتوایی امامیه تضاد داشته باشد، وظیفه ما تمسک به این قاعده است: «خُذ بما اشتهرَ بینَ أصحابکَ و دَعِ الشاذَّ النادرَ»[12] ؛ آنچه را میان شیعیان مشهور و مسلم است اخذ کن و نقل شاذ و نادر را واگذار.

از این رو، ذبیح و فدیه الهی قطعاً برای حضرت اسماعیل (علیه‌السلام) بوده است.

شرح حدیث چهارم از دعوات راوندی در کیفیت مصرف گوشت

روایت چهارم در همین باب، در کتاب «جامع احادیث الشیعة» از کتاب «دعوات الراوندی» قطب‌الدین راوندی نقل شده است:

«و رُوِیَ: کُلِ اللحمَ النَّضیجَ...» [13]

پرسش: آیا این روایت در جلد اول کتاب دعوات راوندی است؟

پاسخ: بله، در کتاب شریف دعوات راوندی آمده است: «کُلِ اللحمَ النَّضیجَ»[14] .

«نضیج» یعنی گوشت کاملاً پخته و لذیذ، به ویژه کبابِ مغزپختی که خونساز، ملایم و گوارا باشد.

در تعریف واژگان نباید تنها به اقوال متداول بسنده کرد، بلکه باید با پژوهش‌های طبی و روایی حقیقت معنا را به دست آورد.

گوشت پخته شیوه‌های گوناگونی دارد؛ می‌توان آن را به صورت آبگوشت، خورشت، سوپ، یا حلیم طبخ نمود. لکن «لحم نضیج» ناظر به پخت کامل و استاندارد است.

استشهاد به ضیافت حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) در سوره هود

نظیر این تعبیر در قرآن کریم در سوره مبارکه هود، آیه ۶۹ آمده است؛ آن‌گاه که فرشتگانِ مأمور به عذاب قوم لوط بر حضرت ابراهیم (علیه‌السلام)وارد شدند.

از آن‌جا که ابراهیم خلیل بسیار مهمان‌نواز بود، گوساله‌ای فربه و گوشتی را ذبح شرعی کرد و کباب مطبوعی فراهم ساخت و در برابر میهمانان نهاد: ﴿فَمَا لَبِثَ أَن جَاءَ بِعِجْلٍ حَنِیذٍ﴾[15]

پرسش: آیا آیه ۶۹ سوره هود است؟ در سوره‌ای دیگر نیز ﴿عِجلٍ سَمین﴾[16] آمده است؟

پاسخ: احسنت؛ در سوره مبارکه ذاریات تعبیر ﴿عِجلٍ سَمین﴾ وارد شده که به معنای گوساله فربه و چاق است، و در سوره هود ﴿عِجلٍ حَنیذ﴾[17] آمده است.

تفسیر لغوی و طبی واژه «حنیذ» و «نضیج»

«حَنیذ» دقیقاً به معنای «مَشویّ نَضیج» است؛ یعنی گوشت بریان و کبابیِ مغزپختی که هم خونساز است، هم طبعی معتدل و هاضمه‌ای آسان دارد و هم لذیذ است.

همان‌گونه که در مباحث گذشته مکرراً تأکید کردم، در شرایط بیماری‌های عفونی و همه‌گیری‌ها، از مصرف گوشت خام یا نیم‌پز باید به شدت پرهیز کرد؛ زیرا دستور معصوم این است که: «کُلِ اللحمَ النَّضیجَ»[18] یعنی گوشت کاملاً پخته مصرف شود. اگر این پخت به شیوه کباب کردنِ آرام و مغزپخت باشد، سه ویژگی بارز خواهد داشت: کاملاً پخته بودن، تقویت خون و سلامت گوارش.

توصیه‌های کاربردی در طب اسلامی پیرامون طبخ گوشت

حتی در نحوه خواباندن و فرآوری گوشت کبابی باید موازین طبع رعایت شود؛ برای نمونه، کسی که دچار تپش قلب است نباید گوشت را در آبلیموی ترش بخواباند، چرا که اسید تپش قلب او را تشدید می‌کند؛ بلکه باید آن را در ماست شیرین بخواباند تا معتدل شود.

در ماجرای ضیافت حضرت ابراهیم، ایشان چنان گوشت لذیذ و مغزپختی را برای میهمانان حاضر کردند، گرچه آنان فرشته بودند و نیازی به طعام مادی نداشتند.

قرائت دقیق حدیث؛ اوصاف گوسفند نر جوان

در ادامه متن روایت دعوات راوندی آمده است:

«و رُوِیَ: کُلِ اللحمَ النَّضیجَ من الضأنِ الفَتِیِّ أَسمَنِهِ...» [19]

کلمه «الفَتِیّ» را با تشدید بخوانید، از ریشه فتوّت و جوانی؛ همان‌گونه که در شأن امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)آمده است: «لا فَتی إلا علیٌّ لا سیفَ إلا ذوالفقار»[20] .

اگر در کتب «فتی» بدون تشدید ثبت شده، اشتباه نگارشی است؛ صحیح آن «الفَتِیّ» است.

معنای عبارت این است: گوشت پخته و مغزپخت بخور، از گوسفندِ نرِ جوان («الضأن الفَتِیّ»)، و از چاق‌ترین و فربه‌ترین آن («أَسْمَنِهِ»).

دو معنای واژه «القدید»؛ گوشت لاغر و گوشت آفتاب‌خشکیده

در ادامه حدیث چهارم فرمود: «کُلِ اللحمَ النَّضیجَ من الضأنِ الفَتِیِّ أَسمَنِهِ، لا القَدیدَ»[21] .

واژه «القَدید» (با قاف) دو معنا دارد:

معنای اول: به قرینه مقابله با «الضأن الفتیّ أَسمنِه»، یعنی گوشت گوسفندِ لاغر و ناتوان نباشد.

معنای دوم: گوشت خشکیده در آفتاب نباشد؛ یعنی حتی اگر گوشت گوسفند نر و چاقی باشد، اما آن را قطعه‌قطعه کرده و در آفتاب آویزان نموده باشند تا خشک شود، نباید مصرف گردد.

مذمت مصرف گوشت قدید و عوارض پیری زودرس در روایات

در روایات معتبر دیگر، از جمله روایتی در کتاب «تحف العقول» حسن بن شعبه حرانی، از مصرف گوشت قدید به شدت نهی شده است: «أربعةٌ یُهرِمنَ قبلَ أوانِ الهَرَم»[22] ؛ چهار چیز است که پیری زودرس و فیزیولوژیک می‌آورد پیش از آن‌که انسان به سن شناسنامه‌ایِ کهنسالی برسد، که یکی از آن‌ها «أکلُ القَدید» (خوردن گوشت خشکیده در آفتاب) است؛ زیرا کراهت شدید داشته و بیماری‌هایی چون برص و پیسی به دنبال دارد.

بنابراین، «لا القدید» یا به معنای نفی گوشت لاغر است به قرینه کلام، و یا به قرینه روایات دیگر، نهی از مصرف گوشت‌های نمک‌سود و آفتاب‌خشکیده است.

پرسش: آیا این نهی به مسئله قورمه کردن گوشت در گذشته نیز ارتباط دارد؟

پاسخ: اگر قورمه تازه باشد و در پیه و چربی خود طبخ شده و تازه مصرف شود، اشکالی ندارد؛ آن‌چه ما رد می‌کنیم «مانده‌خوری» است. در گذشته گوشت را قورمه می‌کردند و تا شش ماه از همان گوشت مانده مصرف می‌نمودند! ما مانده‌خوری و افزودن روغن‌های ناسالم را نفی می‌کنیم.

اگر گوسفند پرواریِ سالمی ذبح شود و در پوست پاکیزه خودِ گوسفند با حرارت ملایم آتش طبخ گردد و تازه مصرف شود، گوشتی مغزپخت و مقوی است و نیازی به ظروف سنگین هم ندارد.

خطرات مسمومیت غذایی در تضعیف سیستم ایمنی

خطا در این است که غذا را کهنه نگه می‌دارند و مانده‌خوری می‌کنند. به خاطر دارید کلام نورانی امام صادق (علیه‌السلام) را از بحارالانوار خواندم که فرمودند: «مَن أرادَ البَقاءَ و لا بَقاءَ فلیُبَکِّرِ الغَداءَ...» [23] ؛ هر کس بقا و طول عمر با عافیت می‌خواهد، باید غذای تازه بخورد، نه غذای مانده!

مصرف غذای مانده، ضریب مسمومیت بدن را بالا می‌برد و فواید غذا را به شدت کاهش می‌دهد، و در نتیجه طول عمر را کوتاه می‌سازد.

پرسش: آیا در روش طبخ در پوست گوسفند، پوست در آتش نمی‌سوزد؟

پاسخ: پشم روی پوست در مجاورت آتش می‌سوزد، اما بافت چرم و پوست به دلیل رطوبت و چربی داخلی سوراخ نمی‌شود، مگر آن‌که با شیء نوک‌تیز به آن آسیب بزنند.

تأکید می‌کنم که از مانده‌خوری به ویژه در شرایط اپیدمی و بیماری‌های ویروسی پرهیز کنید؛ زیرا اگر فرد دچار مسمومیت گوارشی، اسهال و استفراغ شود، سیستم ایمنی و دفاعی بدن به سرعت افت می‌کند و نیازمند بستری در بیمارستان می‌شود، در حالی که امروزه درصد بالایی از آلودگی‌ها از نوع عفونت‌های بیمارستانی است.

جمع‌بندی حدیث چهارم

در پایان حدیث چهارم آمده است: «و لا الجَذورَ و لا البَقَرَ»[24] .

نه گوشت شتر («الجَذور») را به طور مداوم بخور و نه گوشت گاو («البَقَر») را.

البته گوشت شتر و گاو در شرایط و بیماری‌های خاص، جنبه دارویی دارند و در طب سنتی و اسلامی کاربرد دارند؛ اما برای انسان سالم، مصرف مستمر و پایه غذایی نباید از گوشت گاو و شتر باشد، بلکه گوشت استاندارد و اصل در تغذیه، گوشت گوسفندِ نرِ جوان است.

آغاز مبحث پیشگیری و درمان سرطان روده

مبحث بعدی که از سوی مؤمنان درخواست شده بود، مسئله «پیشگیری و درمان کمکیِ سرطان روده» است.

نخستین عامل در پیشگیری و درمان، تأمین «ویتامین D3» در حد نرمال است. اگر ویتامین D3 در بدن افت شدید داشته باشد، عوارض متعددی پدید می‌آید:

نخست: پوکی استخوان (استئوپروز)؛

دوم: نرمی استخوان (راشیتیسم)؛

سوم: افزایش چشمگیر ضریب ابتلا به سرطان روده!

سنتز طبیعی ویتامین D3 با نور آفتاب و موضع جذب آن در بدن

ویتامین‌های D1 و D2 در طبیعت و منابع غذایی یافت می‌شوند، اما ویتامین D3 در حقیقت در پوست بدن انسان و در مواجهه با نور خورشید سنتز و ساخته می‌شود.

برای تأمین این ویتامین، روزانه بیست دقیقه قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم نور خورشید کافی است. این تابش باید بر دست‌ها، پاها و به ویژه منطقه چاکرا (ناحیه میان دو کتف؛ همان موضع حجامت عام) بتابد؛ زیرا این موضع بالاترین ضریب جذب اشعه ماورای بنفش خورشید را دارا است و ویتامین D3 مورد نیاز شبانه‌روز را در بدن سنتز و تأمین می‌نماید، بدون آن‌که نیازی به مکمل‌های شیمیایی باشد.

شرایط صحیح جذب آفتاب و سنتز ویتامین D3

بیست دقیقه تابش نور مستقیم خورشید بر دست‌ها و پاها در طول روز، ویتامین D3 مورد نیاز بدن را برای بیست و چهار ساعت تأمین می‌نماید.

ویتامین‌های D1 و D2 در طبیعت یافت می‌شوند، اما ویتامین D3 در طبیعت موجود نیست؛ بلکه در پوست بدن انسان و در مواجهه با آفتاب سنتز و ساخته می‌شود.

لازم نیست انسان در گرمای شدید تابستان بیست دقیقه متوالی زیر آفتاب بماند تا دچار آفتاب‌سوختگی یا آسیب‌های پوستی گردد، بلکه مجموع این زمان در طول روز اگر بیست دقیقه باشد کفایت می‌کند.

پرسش: آیا پوشش و حجاب مانع جذب این نور نمی‌شود؟

پاسخ: فرد می‌تواند در محیط منزل، حیاط یا در کنار پنجره‌ای گشوده، آستین‌ها و پاهای خود را در معرض تابش قرار دهد. دو موضع دست‌ها و پاها و نیز منطقه چاکرا (میان دو کتف) بهترین مواضع جذب هستند.

البته صورت را نباید مستقیماً در برابر آفتاب قرار داد تا طراوت پوست («ماء الوجه») حفظ شود. این بیست دقیقه نور آفتاب، بدن را برای یک شبانه‌روز شارژ می‌کند و انسان را از مصرف مکمل‌های شیمیایی ویتامین D3 که عوارض جانبی دارند بی‌نیاز می‌سازد.

رکن دوم: تأمین اسید فولیک و منابع طبیعی آن

مطلب دوم در پیشگیری و درمان سرطان روده، «تأمین اسید فولیک» در حد نرمال است. اگر اسید فولیک در بدن به شدت افت کند، عوارضی به دنبال دارد:

نخست: ابتلای فرد به نوعی کم‌خونی خاص به نام کم‌خونی ناشی از فقر اسید فولیک؛

دوم: بالا رفتن شدید ضریب ابتلا به سرطان روده!

برای جبران اسید فولیک، نیازی به مصرف داروهای شیمیایی نیست؛ منابع طبیعی غنی در روایات و طبیعت در دسترس است:

    • برگ‌های سبز کاهو (بدون سس‌های صنعتی).

    • برگ‌های سبز کاسنی.

    • چغندر قرمز (لبو)؛ مصرف روزانه دویست گرم لبو، جایگزین کامل قرص‌های اسید فولیک است. علاوه بر این، کاهو و کاسنی به تنظیم ترشحات تیروئید و درمان پرکاری تیروئید نیز کمک شایانی می‌کنند.

رکن سوم: نقش اساسی فیبر گیاهی در سلامت کولون

رکن سوم، مصرف «فیبر گیاهی» (فایبر) است.

فیبرها به طور کلی ضد سرطان هستند، به ویژه در پیشگیری و درمان سرطان روده بزرگ (سرطان کولون). مرحوم مهندس حسین میرحیدر در کتاب ارزشمند «معارف گیاهی» (جلد هشتم) این مبحث را به زیبایی تبیین کرده‌اند.

میوه‌های سرشار از فیبر و خواص درمانی گلابی

اگر در رژیم غذایی فرد فیبر گیاهی اندک باشد، باید با میوه‌های سرشار از فیبر آن را جبران کرد؛ به ویژه سه میوه شیرین و رسیده که با پوست تمیز مصرف شوند:

    • گلابی زرد رسیده و شیرین.

    • سیب زرد یا سرخ رسیده و شیرین.

    • زردآلوی زرد رسیده و شیرین.

این میوه‌ها علاوه بر پیشگیری و کمک به درمان سرطان روده، در بهبود بیماری‌های ریوی نیز مؤثرند. به عنوان نمونه، گلابی بر اساس روایات غم‌زدا و مقوی قلب است؛ همچنین حاوی عنصر «بُور» است که موجب تقویت سلول‌های عصبی و پیشگیری از اختلالات مغزی می‌گردد.

مفهوم علمی آنتی‌اکسیدان و مهار رادیکال‌های آزاد

پرسش: آیا فیبر گیاهی در واقع خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد؟

پاسخ: بله؛ فیبر گیاهی ضد سرطان است و مانند یک آنتی‌اکسیدان قوی عمل می‌کند. آنتی‌اکسیدان یعنی ماده‌ای که مانع از فعالیت مخرب رادیکال‌های آزاد در خون می‌شود و از تکثیر افسارگسیخته و تصاعدی سلول‌های سرطانی در بافت‌های بدن جلوگیری می‌نماید. ویتامین‌های D3، C، A، E و اسید فولیک همگی از عوامل آنتی‌اکسیدانی قوی هستند.

رکن چهارم: سبزیجات تازه و تسهیل حرکات دودی روده

چهارمین عامل مهم، مصرف «سبزیجات سالم، تازه و بهداشتی» است. سبزیجات باید با آب‌نمک طبیعی یا آب پاکیزه به خوبی شسته و ضدعفونی شوند. این سبزیجات سرشار از املاح، عناصر معدنی و انواع ویتامین‌ها هستند و به حرکات دودی‌شکل روده بزرگ کمک شایانی می‌کنند و مانع از ایجاد یبوست مزمن می‌گردند.

خواص درمانی تره و ریحان در طب اسلامی

در میان سبزیجات، دو نوع سبزی در این زمینه جایگاه ویژه‌ای دارند:

نخست: سبزی «تره»؛ که علاوه بر پیشگیری از یبوست، ضد بواسیر خونی است و به سبب دارا بودن یُد طبیعی، برای کم‌کاری تیروئید نیز سودمند است.

دوم: سبزی «ریحان»؛ که ضد التهاب روده و برطرف‌کننده ورم دستگاه گوارش است؛ ترشح شیر مادر را افزایش می‌دهد و برای گواتر سمی نیز مفید واقع می‌شود...

خواص تکمیلی سبزی ریحان در مهار ورم روده و گواتر سمی

سبزی ریحان در تسکین التهابات دستگاه گوارش اثر شگرفی دارد؛ چه بیماری ناشی از کیست روده، پولیپ، کولیت، زخم روده، و چه ناشی از تومورهای خوش‌خیم و بدخیم باشد. ریحان همچنین برای مادران شیرده موجب افزایش ترشح شیر می‌گردد.

علاوه بر این، در بیمارانی که دچار پرکاری شدید تیروئید یا گواتر سمی هستند و عوارضی چون بیرون‌زدگی حدقه چشم و چسبندگی مژه‌ها دارند، داروی طبیعی و مؤثر گیاهی، همین سبزی ریحان است که ترشحات غده تیروئید را تعدیل می‌نماید.

رکن پنجم: دمنوش چای سبز؛ مهارکننده تومور و چربی‌های مضر

تاکنون چهار تدبیر غذایی مهم ذکر شد: ویتامین D3، اسید فولیک، فیبر گیاهی، و سبزیجات سالم و تازه.

اما تدابیر پنجم و ششم، دو داروی بسیار قوی در درمان سرطان روده هستند:

رکن پنجم، «چای سبز» است؛ یعنی دم‌کرده برگ‌های جوان چای سبز مرغوب.

    • دستور مصرف: هر شش ساعت یک قاشق چای‌خوری از برگ چای سبز را در یک استکان آب جوش ریخته، به مدت ده دقیقه با درپوش بگذارید دم بکشد و سپس میل کنید.

این دمنوش کلسترول تام و چربی بد خون (LDL) را کاهش می‌دهد، فشار خون را تعدیل می‌سازد، و دارویی فوق‌العاده قوی در مهار و درمان سرطان روده بزرگ به شمار می‌رود.

رکن ششم: سوپ تخصصی یولاف (جو دوسر) به عنوان وعده غذایی درمانی

رکن ششم که دارویی بسیار اساسی و مجرب است، اختصاص دادن وعده‌های ناهار و شام برای روزهای متوالی به «سوپ یولاف» است.

توجه داشته باشید که منظور از یولاف، «جو دوسر» است، نه جو پرک معمولی و نه جوی قنادی؛ جو دوسر خواص متفاوتی دارد.

فرمولاسیون و ترکیبات سوپ یولاف

اجزای این سوپ درمانی عبارتند از:

سبزی جعفری تازه.

یولاف (جو دوسر).

هویج زرد رسیده و شیرین.

روغن زیتون خالص و طبیعی.

این مواد را با آب به آرامی می‌پزند. چنانچه بیمار منع خاصی نداشته باشد و تحت شیمی‌درمانی نباشد، می‌توان مقدار کمی گوشت بدون چربی از سردست یا ران گوسفندِ نرِ جوان به آن افزود. اگر بیمار تحت شیمی‌درمانی است، نباید از گوشت قرمز استفاده کرد.

نقش آبغوره طبیعیِ نجوشیده بی‌نمک در تقویت اثر درمانی

هنگامی که سوپ آماده شد و در ظرف کشیده شد، بیمار پیش از میل کردن، یک قاشق غذاخوری تا نصف استکان «آبغوره طبیعیِ نجوشیده بی‌نمک» که در آفتاب قرار نگرفته باشد به سوپ اضافه نماید و سپس میل کند.

این ترکیب، اثر درمانی فوق‌العاده‌ای در پاکسازی و ترمیم بافت‌های روده دارد.

اهمیت آغاز زودهنگام تدابیر غذایی پیش از بروز ضعف مفرط (کاشکسی)

این دو دستور آخر (چای سبز و سوپ یولاف)، درمان‌های اصلی و قدرتمند سرطان روده، حتی در موارد بدخیم هستند.

بسیار حائز اهمیت است که به محض تشخیص بیماری، سریعاً به این تدابیر اقدام شود. اگر کار به تأخیر بیفتد و بدن بیمار بر اثر مراحل سنگین پرتو‌درمانی و شیمی‌درمانی به ضعف مفرط و کاشکسی (تحلیل شدید عضلانی و جسمی) دچار شود، گرچه این داروها فی‌نفسه صحیح و نافعند، اما دستگاه گوارش توان هضم و جذب را از دست می‌دهد.

بنابراین، پیش از تحلیل قوای بیمار، باید این دو دارو به همراه چهار تدبیر غذایی پیشین به کار گرفته شوند تا ان‌شاءالله سلامت و بهبود عاجل حاصل گردد.