درس طب استاد سیدحسن ضیائی

99/07/01

بسم الله الرحمن الرحیم

 

موضوع: طب اسلامی/ درمان افسردگی شدید و ماژور با هلیله زرد و نسخه مرکب شش‌گانه، و هشدارهای فقهی/ پاسخ به پرسش‌های پزشکی

 

این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.

 

پیرامون افکار گناه

مباحث ما در طب معصومین (علیهم‌السلام) و مبحث رد فروع بر اصول، از باب کارآموزی و پاسخ به سؤالات مردمی است؛ در روان‌شناسی بالینی اسلامی در بخش خوراک و تغذیه برای درمان.

پیش‌تر بیان شد که از میان چهارصد بیماری روانی، یکی از آن‌ها بیماری افسردگی یا همان سرماخوردگی روانی است.

برای افسردگی خفیف تا متوسط چهارده داروی گیاهی ذکر کردیم؛ اکنون به بررسی درمان افسردگی شدید یا افسردگی ماژور می‌پردازیم.

 

خواص سه‌گانه هلیله زرد در درمان افسردگی ماژور و مهار افکار خودکشی

برای درمان افسردگی شدید دست‌کم دو شیوه درمانی وجود دارد: یکی داروی مفرد و دیگری داروی مرکب.

 

    • داروی مفرد: «هلیله زرد» (هلیلة الاصفر). پوست و گوشت هلیله زرد بدون هسته مصرف شود، زیرا هسته آن سمی است. البته هسته آن را نیز دور نیندازید؛ در برخی امراض نظیر بواسیر دکمه‌ای و ساچمه‌ای، پودر هسته آن را با سفیده تخم‌مرغ تازه مخلوط نموده و چند شب بر موضع قرار می‌دهند تا زائده بواسیر بدون نیاز به جراحی برطرف گردد.

    • دستور مصرف: بیمار همراه با هر وعده غذایی (ناهار و شام، یا در ایام روزه‌داری با افطار و سحر) دو عدد از پوست و گوشت هلیله زرد را مصرف نماید؛ برای کودکان این میزان یک عدد در هر وعده است.

این دارو سه خاصیت هم‌زمان و بنیادین دارد:

نخست: دارویی بسیار مجرب در درمان افسردگی شدید و ماژور است.

دوم: درمان‌کننده افکار بسیار خطرناک است. انسان فاعل مختار است؛ هم در ساحت ذهن و هم در صحنه خارج می‌تواند افعال نیک یا بد از خود صادر کند. هلیله زرد مانع خطورات خطرناک ذهنی می‌شود.

سوم: درمان‌کننده فکر خودکشی است. خودکشی در شریعت اسلام حرام و از گناهان کبیره است؛ احدی مجاز نیست نفس محترم خویش را تباه سازد. جهاد فی سبیل الله و نیل به فیض شهادت به دست دشمن ارزش است، اما هلاک کردن خویشتن با دست خود گناهی مهلک به شمار می‌رود.

هنگامی که فردی دچار افسردگی حاد، کم‌خونی شدید و افت حجم پلاسمای خون می‌گردد، ضریب افکار خودکشی در او به شدت افزایش می‌یابد؛ حال اگر شکست‌های عاطفی، بحران‌های اجتماعی یا ورشکستگی‌های مالی نیز بدان افزوده شود، در افرادی که باورهای ایمانی ضعیفی دارند انگیزه خودکشی تقویت می‌گردد.

با گنجاندن هلیله زرد بدون هسته در رژیم غذایی چنین اشخاصی، می‌توان با کمترین هزینه از آسیب‌های بزرگ اجتماعی و روانی پیشگیری به عمل آورد.

در کلمات معصومان (علیهم‌السلام) آمده است که اگر مردم خواص هلیله زرد را می‌دانستند، در برابر هر مثقال از آن، چندین مثقال طلا پرداخت می‌کردند.

 

پرسش: آیا هلیله زرد سفت و محکم است؟

پاسخ: خیر، چندان محکم نیست؛ هسته آن بسیار محکم است، اما پوست و گوشت آن به راحتی جویده می‌شود.

بنده خود مصرف نموده‌ام. گاهی انسان در مواجهه با نامهربانی‌ها و رفتارهای ناصواب دیگران دچار اندوه می‌شود، برای مصون ماندن از سرماخوردگی روانی مصرف آن سودمند است.

افزون بر این، حافظه را به قدری تقویت می‌نماید که دیگران از وسعت اطلاعات فرد شگفت‌زده می‌شوند.

نسخه داروی مرکب شش‌گانه در درمان افسردگی شدید و نحوه آماده‌سازی آن

داروی دوم برای درمان افسردگی ماژور، یک داروی مرکب شش‌گانه به صورت دم‌کرده است.

اجزای این نسخه عبارت‌اند از:

    • بادرنجبویه خالص: ۲۰ گرم؛

    • گل گاوزبان (ایرانی یا اروپایی): ۱۰ گرم؛

    • بادیان رومی (زیره سبز شیرین و معطر): ۱۰ گرم؛

    • گل بنفشه طبی: ۱۰ گرم؛

    • گلبرگ گل محمدی: ۵ گرم؛

    • میوه رسیده افتیمون: ۵ گرم.

شیوه آماده‌سازی و مصرف:

مجموع این داروها را ابتدا نیم‌کوب نموده و کاملاً مخلوط نمایید. سپس آن را به هفت قسمت مساوی تقسیم کنید تا برای یک هفته (روزی یک قسمت) مصرف شود. هر قسمت را در یک و نیم لیوان آب جوش دم کنید و پس از صاف نمودن، روزانه در دو نوبت میل نمایید: نیمی از آن پس از صبحانه (پیش از خروج از منزل) و نیم دیگر پس از ناهار یا هنگام عصر (پیش از مغرب). این مقدار حدود دو استکان می‌شود.

 

پرسش: آیا بانوان نیز می‌توانند از این داروی مرکب استفاده کنند؟

پاسخ: بله، مصرف آن برای بانوان نیز بلامانع است؛ لکن مشروط بر آنکه باردار یا مادر شیرده نباشند، زیرا در این دو حالت منع مصرف دارد.

 

پرسش: آیا می‌توان این جوشانده را بدون عسل مصرف کرد؟

پاسخ: بله، اگر عسل در دسترس نبود بدون آن نیز اثر دارد؛ لکن مصرف آن همراه با عسل نتیجه مطلوب‌تری در پی دارد. اگر با عسل آویشن و به‌ویژه با عسل اکلیل کوهی (رزماری) مصرف شود، بهترین اثربخشی را خواهد داشت.

 

پرسش: زمان مصرف آن دقیقاً چگونه تنظیم می‌شود؟

پاسخ: بله، مصرف آن پس از صبحانه و پس از ناهار یا در هنگام عصر است؛ در ماه مبارک رمضان نیز پس از افطار و پس از سحر میل می‌گردد.

این ترکیب در کوتاه‌ترین زمان ممکن، افسردگی شدید را درمان می‌نماید و خانواده‌ها را از مصرف داروهای شیمیایی اعصاب بی‌نیاز می‌سازد.

 

احکام فقهی حرمت لواط و تفخیذ و خطرات تداوم افکار ناپسند

پرسشی مطرح شده است پیرامون بیماری انحراف جنسی و تمایل مرد به همجنس (جنس‌گرایی مردانه).

 

پاسخ به این مسئله در سه بخش تبیین می‌گردد:

نخست: تذکرات فقهی:

عمل تفخیذ (تماس ران‌ها) در فقه حرام است؛ و عمل لواط از منکرات قطعی، محرمات مؤکد و گناهان کبیره است که از زمان قوم لوط تا روز قیامت بر حرمت آن اجماع وجود دارد و هیچ تردیدی در قبح فاحش آن نیست.

 

دوم: مراقبت از افکار و خطورات ذهنی:

روایات اهل‌بیت (علیهم‌السلام) صریحاً از فکر گناه و خیال‌پردازی در معصیت نهی فرموده‌اند؛ زیرا مداومت بر اندیشه گناه، احتمال لغزش عملی و ابتلای به آن منکر را به شدت افزایش می‌دهد.

باید به محض خطور افکار ناشایست، آن را قطع نمود و مانع از گسترش خیالات واهی شد؛ چراکه فرجام آن سقوط در فحشا، منکرات و جنایات است.

چند ماه قبل در یکی از شهرها واقعه‌ای تلخ رخ داد که فردی به سبب پیگیری افکار پلید خود، دختربچه معصومِ یک دست‌فروش را که موقتاً به مغازه او رفته بود ربود و جنایتی فجیع رقم زد که پیکر او را مثله نمود و سرانجام به مجازات اعدام محکوم شد. این حوادث شوم ریشه در عدم مهار افکار شیطانی دارد. پیش‌تر اشاره شد که هلیله زرد چگونه افکار خطرناک را مهار می‌سازد. در آخرالزمان فتنه‌ها در فضای حقیقی و مجازی بسیار است و باید با تدابیر علمی و شرعی از آن پیشگیری نمود0

 

تدابیر مهار تمایلات انحرافی و تعدیل غریزه جنسی در طب و روان‌شناسی اسلامی

در برخی موارد بیگانگان و عناصر نفوذی با فریب جوانان در پی تخلیه اطلاعاتی یا کشاندن آنان به ورطه تباهی بوده‌اند.

از منظر حفظ ایمنی فردی و امنیت اجتماعی باید به این مسائل نگریست. پیش‌تر پیرامون هلیله زرد بیان شد که سه ویژگی هم‌زمان دارد که یکی از آن‌ها پرهیز از افکار خطرناک است.

 

نقش ذکر و هلیله زرد در مهار خطورات شیطانی و حفظ خودکنترلی

در روایات آمده است که هرگاه اندیشه بد و خطورات شیطانی به ذهن انسان وارد شد، ذکر شریف «لَا إِلهَ إِلَّا اللهُ» بر زبان جاری شود؛ یعنی معبود حقیقی و یگانه من الله است، نه هواهای نفسانی و شهوت و غضب نابجا.

در کنار تذکرات معنوی، بهره‌گیری از مواد غذایی تعدیل‌کننده نظیر هلیله زرد در برنامه غذایی افراد -خواه اساتید، دانشجویان و عموم مردم- مایه آرامش روان و خودکنترلی است تا فرد در مواجهه با فشارهای درسی، آزمون‌ها و شداید زندگی مدیریت بر خویشتن را از کف ندهد و بر مدار تهذیب نفس استوار بماند.

 

اشتغال به کارهای بدنی سنگین جهت تخلیه انرژی اضافی

در مقام درمان و بازگرداندن تعادل روانی، دستور نخست این است: کارهای سخت و پرتحرک روزمره را به عهده بگیرید و انجام دهید.

چنانچه فردی خود انگیزه کافی برای کار و تلاش بدنی ندارد، باید تحت نظارت و با بهره‌گیری از انضباط عملی قرار گیرد؛ نظیر آنچه در مراکز نظامی و پادگان‌ها اعمال می‌شود که با نرمش صبحگاهی، ورزش‌های استقامتی و دویدن‌های مداوم، انرژی سرشار جسمی تخلیه می‌گردد تا توان فرد مغلوب کشش‌های شهوانی نگردد و به محرماتی نظیر تفخیذ و لواط گرفتار نشود.

انحرافات همجنس‌گرایی از القائات شیاطین است و صهیونیسم بین‌الملل مروج گسترش رفتار قوم لوط در جهان معاصر است. اشتغال به فعالیت‌های سنگین، زمینه تعدیل روان و پیشگیری از آسیب‌های رفتاری را فراهم می‌سازد.

 

مالیدن سرکه طبیعی بر عانه و کشاله ران بر اساس روایات معتبر

دستور دوم که مستند به روایتی از امام جعفر صادق (علیه‌السلام) با اسناد متعدد است -چنان‌که در «دانشنامه احادیث پزشکی» اثر آیت‌الله ری‌شهری نیز ثبت گردیده- چنین است: مالیدن سرکه طبیعی سیب در هنگام عصر به سه موضع:

 

نخست: ناحیه عانه (بخش زیر ناف)؛

دوم: دو طرف کشاله ران؛

سوم: ناحیه پرینه (موضع مابین دستگاه تناسلی و مقعد، در زیر استخوان لگن).

این تدبیر بهداشتی و تعدیل‌کننده، برای جوانان مجرد در مراکز آموزشی، خوابگاه‌های دانشجویی و مدارس علمیه جهت صیانت از پاکدامنی، پیشگیری از استمناء و مهار تحریکات افراطی جنسی بسیار سودمند و کارساز است.

 

ضوابط مصرف کافور خوراکی و دم‌کرده مریم‌گلی در تعدیل هورمونی

دستور سوم: مصرف روزانه به اندازه یک دانه ماش از کافور خوراکی در هنگام عصر است تا مانع از ارتکاب محرمات گردد.

پرسش: کافور خوراکی چیست؟ آیا مانند صمغ است؟

پاسخ: بله، صمغ است؛ همان‌گونه که در مورد کتیرا انواع گوناگون داریم -بیش از دویست نوع گون در ایران موجود است که صمغ گون خوراکی نظیر کتیرای صدفی برای دیابت کاربرد دارد- در اینجا نیز صمغ کافور خوراکی مقصود است. مصرف این مقدار اندک موجب عقیمی نمی‌شود، بلکه صرفاً غلیان شهوت را مهار می‌سازد تا فرد تا زمان ازدواج از گناه مصون بماند.

دستور چهارم: تعدیل هورمونی از طریق مصرف گیاه مریم‌گلی.

پرسش: دم‌کرده مریم‌گلی چه میزان مصرف شود؟

پاسخ: روزانه یک قاشق چای‌خوری از دم‌کرده مریم‌گلی مصرف شود. این ترکیب با تعدیل ترشحات هورمونی، از شدت انفجاری شهوت مردانه می‌کاهد و آن را در حد اعتدال نگاه می‌دارد تا فرد از سقوط در منکرات و مفاسد اخلاقی ایمن ماند.