موضوع: طب اسلامی/ بررسی پزشکی ناباروری، لقاح مصنوعی/ پاسخ به پرسش‌های پزشکی
این متن توسط هوش مصنوعی پیاده‌سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.
بررسی پزشکی ناباروری، لقاح مصنوعی و آغاز مبحث شبکه پروتئینی و ژنتیک
مباحثه ما در پاسخ به سوالات مردمی بود تا رسیدیم به این سوال که آقا در بحث ناباروری که ۹۶ مرکز ناباروری در ایران هست، بحث لقاح مصنوعی، بحث اسپرم اهدایی، بحث تخمک اهدایی، حالا یک بار مسائل فقهی‌اش و این‌ها هست، از مجتهد و مرجعتان سوال کن. حالا ما می‌خواهیم یک کم از نظر پزشکی بگوییم.
حالا چه کارهای خلافی می‌شود و این‌ها، حالا به ما ربطی ندارد، آن را باید از حفاظت و حراست سوال کنی که مثلاً به جای اینکه اسپرم شوهرش را بگذارد، می‌رود اسپرم دوستش را می‌گذارد، دوستش و رفیقش و نمی‌دانم این‌ها. آن‌ها دیگر افعال حرام است که بعضی پرسنل انجام می‌دهند، ربطی به بحث ما ندارد.
خب، حالا ما بحثمان، اینکه مال شوهرش باشد، مال ناموس خودش باشد، ما در این حلالش داریم بحث می‌کنیم. درست شد ؟ خب.
حالا اینجا در قسمت ناباروری، اینجا تخمک به اضافه اسپرم که اسمش می‌شود چه؟ لقاح، در محیط آزمایشگاهی؛ شد لقاح مصنوعی. حالا اینجا چه‌کار می‌کنیم؟ از ناموسش، از تخمدانش، یک تا ده تا تخمک می‌گیریم. از شوهرش چهار تا شانزده اسپرم می‌گیریم.
مطلب دیگر که مهم است در اینجا، صرف، صرف، ببین اسپرم سالم ها، می‌گیریم؛ نه اسپرم ناقص که دم ندارد یا کلاهک ندارد یا کج و کوله است، نه، اسپرم سالم. اینجا هم تخمک رسیده سالم.
مطلب دیگر این است که صرف، صرف حرکت اسپرم کافی نیست؛ باید جهش اسپرم مناسب باشد، باید جهش اسپرم مناسب باشد، یعنی حرکت پیش‌رونده اسپرم. این به درد ما می‌خورد در بحث‌های تخصصی ناباروری در ۹۶ مرکز ناباروری.
حالا اینجا، ویژگی‌های یک اسپرم سالم، ویژگی‌های یک اسپرم سالم، اسپرم‌های سالم: یک، تعداد اسپرم سالم است؛ دو، حرکت اسپرم سالم است، گفتم پیش‌رونده باشد؛ سه، شکل اسپرم است.
به قیمت امروز در بحث‌های آی‌وی‌اف در مراکز ناباروری، ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان هزینه دارد. حالا بیاییم در بحث‌های دیگر، که بحث‌های شبکه پروتئینی است.
پرسش: استاد، این‌ها خیلی ظرافت و این‌ها، دقیق باشد و الا اولاد صورت نمی‌گیرد؟
پاسخ: بله. گاهی همین‌ها هم کودکان ناقص‌الخلقه‌اند، بعضی‌هایشان سالم از آب درمی‌آیند؛ یک کار پرزحمتی است. خب، حالا در بحث دی‌ان‌ای...
پرسش: آی‌وی‌اف و این‌ها چیست؟
پاسخ: این هم لقاح مصنوعی را گفتم. این‌قدر هزینه‌اش می‌شود. حالا اینجا مؤمنان، در بحث‌های دی‌ان‌ای، شبکه پروتئینی، حالا در بحث‌های شبکه پروتئینی می‌آییم هول اگزوم، هول اگزوم؛ یعنی توالی‌یابی تمام اگزوم‌های شخص، یعنی ژن شخص. بعد از اینکه توالی‌یابی کردیم، بعد چه‌کار می‌کنیم؟
یک رونوشت از آن برمی‌داریم، بعدش ترجمه می‌کنیم. حالا بعد از این سه تا کاری که انجام دادیم، حالا می‌شود چه؟ پروتئین.
خب، دوستان، ببین حرف را گم نکنید می‌خواهم بروم روی ژن‌ها. حالا دوستان، در بحث ترجمه ها، ببین تا کجا رسیدیم؟
حالا هر انسانی، یعنی هر فرد از انسان‌ها، حالا هر کسی خودش را در نظر بگیرد، چندین میلیارد، میلیاردها ژن دارد.
بررسی ژنوم انسانی، جهش ژنتیکی (موتاسیون)، قیچی ژنی و آزمایش وس
حالا از این تعداد، ۹۹ درصد به بالا نان‌کدینگ است، نان‌کدینگ؛ یعنی اصلاً شناسایی نشده است، یعنی مثل چیست؟ سیاه‌چاله است.
چطور سیاه‌چاله در اخترفیزیک داریم، علم ما خیلی سطحی است، اما از جهان سیاه‌چاله خبری نداریم؛ حالا سیاه‌چاله ژنتیکی هم داریم.
حالا یک درصد کمترش از میلیاردها، یک درصد کمترش که شناسایی شده است، شده است ۲۳ هزار ژن انسانی که شناسایی شده است. این را می‌گویند کدینگ، کدینگ.
حرف‌هایم یادتان نرود، ببین انسان چقدر جاهل است نسبت به ژن خودش. شناسایی نشده بود، نشده این است. نو می‌گویند نو، حالا این‌ها می‌گویند نان‌کدینگ. اینجا که شناسایی شده است ۲۳ هزار ژن است که کمتر از یک درصد است از آن میلیاردها. درست شد؟ خب، ۲۳ هزار ژن شناسایی شد.
سوال، استاد پس در ژن‌شناسی مثل ما مثلش کیست؟ مثل کسی است که در کویر است یا در صحرا است. حالا این‌ها مثالشان را زدند به اینکه حکم صحرا دارد. این اصطلاح این‌ها را دارم می‌گویم. حالا ژنوم انسانی، ژنوم انسانی در واقع سیاه‌چاله است که علم ما نسبت به او بسیار کم است.
اینجا هم با آمار برایتان توضیح دادم که چقدر کم است. حالا چه کسی؟ کسی که مثلاً متخصص چیست؟ ژنتیک است ها! حالا اسم‌های این‌ها را هم می‌برم برایتان، یک کم صبر کنید.
حالا یک بحثی که اینجا مطرح است، آن چیست؟ جهش، به اصطلاح خارجی‌ها موتاسیون، در ژن است. آن‌ها را که هیچ‌چی نمی‌داند، جهشی هم به طریق اولی نمی‌داند؛ همین ۲۳ هزار تایی که شناسایی شده است، جهش یا موتاسیون گاهی در همین‌هایی است که شناسایی شده است. درست شد؟
حالا گاهی چنین جهش در ژنی خوب است، گاهی چنین جهش در ژنی بد است. مثلاً جهش در ژن شده است که بد است؛ مثلاً منگولیسم شده است، مثلاً هموفیلی شده است، مثلاً تالاسمی شده است، مثلاً فاویسم شده است، مثلاً سی‌اف شده است.
یک بار جهش و موتاسیون در این ژن شده است، خوب است؛ مثلاً استعداد درخشان شده است، نابغه شده است، نخبه علمی است، فرهیختگان است.
پس جهش و موتاسیون همه‌اش بد نیست یا همه‌اش خوب نیست، دو نوع است؛ که ما خوبی‌اش را از خدا بخواهیم، چه در خودت چه در نسلت.
حالا ما در بحث‌های تخصصی ژنتیکی، قیچی داریم؛ می‌گوییم قیچی ژنی، یا بریدن ژن. خب، این هم جنبه خوب دارد، هم جنبه بد دارد، مثل خود اصل جهش.
حالا اینجا با این مطلب می‌توانیم طراحی بچه کنیم. حرف‌های قبلی‌ام یادتان نرود گفتم اول بفهمیم چیست، بعد رونوشت کنیم، بعد ترجمه کنیم، آن‌ها یادتان نرود.
حالا اینجا با قیچی ژنی یا بریدن ژن می‌توانیم طراحی بچه کنیم؛ سپس با مهندسی بافت، بحث بافت‌شناسی انسانی، بعد بیایی در مهندسی بافت ژنتیکی، بعد با مهندسی بافت، بعد از، بعد از ساخت داربست، حالا طراحی بچه‌مان کامل می‌شود.
مثلاً چه بچه‌ای می‌خواهند؟ خوب باشد، باادب باشد، متربی باشد، خوش‌اخلاق باشد، رفتارش مثبت باشد؛ یا یک بچه وحشی، سگ وحشی، گرگ وحشی،.
خدا لعنت کند یهود نژادپرست و تراشه‌هایشان را، همه‌اش این مدلی می‌خواهند درست کنند. لعنت شود، آره. پس ببینید، اصل قیچی ژنی یا اصل بریدن ژن ممنوع نیست، این بستگی به استفاده دارد که آیا طراحی بچه‌اش به خوب است، یا طراحی بچه‌اش به بد است.
به اصطلاح یک قاعده فقهی، آیا منفعت محلله مقصوده است، یا منفعت محرمه مقصوده است؟
اگر منفعت محرمه مقصوده باشد، این حرام است؛ و اگر منفعت محلله مقصوده باشد، این حلال است. حرف‌هایم یادتان نرود. دارم پاسخ به سوالات مردمی، مسائل مستحدثه... خب، این هم یک کلمه گفتیم.
پرسش: استاد، جنس بافت هم اینجا مشخص می‌شود، پسر است یا دختر است؟
پاسخ: بله هنوز یک صفحه و نیم دیگر باید، بله. حالا اینجا ببینید، این جهش یا موتاسیون، این جهش یا موتاسیون در ژن یعنی چه؟ دقت بفرمایید: به جابه‌جا شدن دو باز آلی، دو باز آلی، جهش یا موتاسیون در ژن می‌گویند.
لذا یک آزمایش خاصی در اینجا هست برای همین ۲۳ هزار ژن کدینگ: آزمایش وس، آزمایش وس. لذا اکثر ایرانی‌ها این آزمایششان را می‌فرستند آلمان غربی. این چه‌کار می‌کند این آزمایش؟ بیان شناسنامه ژنی است. چطور شناسنامه کشوری داریم در بحث سیاسی و امور بین‌الملل، بعد گذرنامه، بعد کارت ملی، بعد چه، بعد چه، بعد چه؛ درست شد ؟ حالا هر انسانی شناسنامه ژنتیکی‌اش با انسان دیگر فرق می‌کند. ماند در ذهنتان؟
پرسش: استاد، دست‌کاری می‌شود آن وقت؟
پاسخ: بله. خدا لعنتشان کند، بله. ولی اصل آزمایش خوب است ها، برای می‌خواهم بگویم شیطنت دشمن بد است. خب، حالا اینجا ببینید در بیان ژنتیکی، یعنی شناسنامه ژنی، آزمایش وس است.
خب، این را به آن می‌گویند آزمایش نسل جدید در بحث‌های ژنتیکی جدید. ۱۲ جلد کتاب ژنوم انسانی داریم، ۱۲ جلد، تا اینجا که علم پیشرفت کرده است در ژنتیک
. خب، حالا اطلاعاتی که این می‌دهد، این آزمایش به من و شما می‌دهد، ۴۰ تا ۵۰ گیگابایت اطلاعات ژنتیکی به من و شما تحویل می‌دهد. خب، این هم تمام شد.
بررسی ساختار شبکه پروتئینی دی‌ان‌ای، بازهای آلی و فرآیند رونوشت‌برداری و ترجمه
حالا دوستان، یک چیز دیگر بگویم. این شبکه پروتئینی که گفتم، عین یک نردبان پیچ‌درپیچ است. حالا این دو تا بازوهایش، این‌ها اسیدی است؛ آن‌وقت این پلکانش، این‌ها چیست؟ باز است، باز؛ قلیایی است.
حالا این کدها که شناسایی شده است، این‌هایی که شناسایی شده است، حالا همیشه مثلاً در مقابل ای، باز ای، همیشه در مقابلش چیست؟ تی است. همیشه در مقابل تی، ای است. یا مثلاً همیشه در مقابل سی، جی است.
حالا اگر دو تا باز جابه‌جا شد، اینجا جهش یا موتاسیون می‌شود. مثلاً اینجا تی باشد، بعد اینجا مثلاً سی بشود؛ حالا یک دانه جهش شد، باید دو تا باز باشد.
بعد اینجا مثلاً تی باشد، اینجا مثلاً یو باشد. حالا وقتی دو تا باز تغییر کرد، در مقابل تی همیشه باید ای باشد؛ حالا اگر تغییر کرد، مثلاً سی آمد یا یو آمد، حالا می‌گویی چه شده است؟ می‌گویی ژن این بنده خدا جهش یا موتاسیون شده است. حالا باید بررسی کنی این جهش یا موتاسیونش به بدی‌اش است یا به خوبی. خب این تکه معلوم شد؟ خب.
حالا ساختار شبکه دی‌ان‌ای را یک کم برایتان گفتم؛ ساختار شبکه دی‌ان‌ای، خب، یعنی ساختار شبکه پروتئینی دی‌ان‌ای. یادتان است آن آخر نوشتم پروتئین؟ خب.
این را می‌گویند حروف الفبای نردبانی، حروف الفبای نردبانی، پلکانی. دارم علم ژنتیک می‌گویم، حرف‌هایم را گم نکنید.
ببینید این‌ها هر کدام یک اسمی دارد، هر کدام یک اسمی دارد. مثلاً اینجایی که مثلاً تی می‌گذاری، تی، اینجایش باید ای باشد. خب و اینجا چطوری می‌شود؟
مثلاً تی علامت اختصاری تیمین است، تیمین. یا ای که می‌گذاری، علامت اختصاری آدنین است. یا مثلاً جی که می‌گذاری، علامت اختصاری گوانین است. یا مثلاً سی که می‌گذاری، علامت اختصاری سیتونین است. پس این بازوها بازی است، باز هم آلی است.
در مقابل ای، تی است؛ در مقابل تی، ای است؛ در مقابل سی، جی است؛ در مقابل جی، سی است. توضیح دادم، بس است دیگر، این‌ها را زیاد هم گفتم. خب، حالا این شبکه پروتئینی دی‌ان‌ای چند تا از این بازها دارد؟ حداقل هزار باز آلی دارد. من یک ذره‌اش را برایت نوشتم دیگر خسته نشوید، برو تا هزار. خب.
بعد، بالاترین ژن را چه بافتی دارد؟ بافت ماهیچه‌ای، مثل عضلات دست و پا. بالاترین ژن را چه بافتی دارد؟ ژن ماهیچه‌ای. ۲۳ هزار ژن ماهیچه‌ای داریم. خب حالا این‌ها بماند که یک کم سخت می‌شود، همین قدر گفتم بس است.
حالا ببینید، پروتئین؛ این پروتئین ماهیچه‌ای است که سنگین‌ترین پروتئین است، سنگین‌ترین پروتئین است. آن‌وقت آنزیم‌ها، این‌ها دو جورند:
چه آنزیم‌هایی که دو بخشی‌اند، چه آنزیم‌هایی که سه بخشی‌اند. آنزیم‌ها چه هستند؟ بگو همان پروتئین‌ها هستند. ماند در ذهنتان؟
رونوشت‌برداری یا ترانس‌کریپشن، دو جور است: گاهی جهش نشده است، مثل همان اول شبکه پروتئینی؛ گاهی جهش شده است، مثلاً به جای تیمین که تی است، یو آمده است. یو یعنی یوراسیل؛
پس گاهی جهش شده است، دو تا باز جهش شده است، اینجا ساختارش می‌شود چه وقتی جهش شده است؟ دیگر ساختارش دی‌ان‌ای نیست، ساختارش می‌شود آر، ان، ای. وقتی دو تا باز جهش می‌کند، حالا ساختار این ژنتیکی می‌شود آران‌ای.
یک بار دیگر بگویم: رونوشت‌برداری یعنی ترانس‌کریپشن؛ این دو جور است. یک بار جهش نشده است، هر چیزی در مقابل خودش هست؛ در مقابل ای همه‌اش تی است، در مقابل تی همه‌اش ای است، در مقابل سی جی است، در مقابل جی سی است، همه‌اش این‌جوری است، اینجا جهش نشده است.
یک بار دیگر جهش شده است، یعنی در مقابل تی مثلاً سی آمده است، در مقابل تی مثلاً یو آمده است. حالا اینجا جهش شده است.
وقتی جهش شده است، دیگر ساختار دی‌ان‌ای را نداریم، یک کم به هم ریخت. وقتی به هم بریزد می‌گویند اران‌ای؛ دستت درد نکند.
دیگر این را دیگر نمی‌گویند دی‌ان‌ای، وقتی جهش شد می‌گویند اران‌ای؛ دارد به تو می‌فهماند که جهش شده است. حالا باید بروی تحقیق و پژوهش کنی ببینی این جهش خوب بوده است یا جهش بد بوده است.
بعد از رونوشت‌برداری با این توضیحی که دادم، آران‌آ، این را در واقع می‌گویند آران‌آ. وقتی جهش می‌شود دیگر این آران‌آ است، دیگر دی‌ان‌ای نیست. ، بعد از این رونوشت‌برداری بیا سر چه؟ ترجمه.
پس وقتی جهش شده است، موتاسیون شده است، این می‌شود، دیگر دی‌ان‌ای نیست. آن‌وقت حالا اینجا یک رونوشت‌برداری است، یک چیست؟ ترجمه است.
در رونوشت‌برداری، ترانس‌کریپشن؛ یک بار دیگر می‌آیی در ترجمه، اینجا می‌گویند ترانس‌لیشن. پس این کریپشن است، این لیشن. خب، این هم اصطلاح این است.
حالا در ترجمه چه می‌شود؟ که هر سه باز آلی، که هر سه باز آلی نماد، نماد چیست؟ نماد یک اسیدآمینه است. باز این اسیدآمینه آیا جزو اسیدآمینه‌های ضروری است یا غیرضروری است؟
باز اینجا از ژنتیک تو را بردم به اصول طب داخلی هاریسون، جلد هفت. اول کتابش در املاح و این چیزها می‌گوید، منگنز و آهن، چنین و چنان؛ آن‌وقت آخر کتابش، اصول طب داخلی هاریسون، جلد هفت، آخرش بحث اسیدهای آمینه ضروری و غیرضروری است.
حالا مباحثه‌مان از حیث تخصصی ژنتیک: به هر سه باز آلی می‌گویند نماد یک اسیدآمینه است. اسیدآمینه ضروری داریم، اسیدآمینه غیرضروری داریم.
پرسش: خیلی سنگین شد استاد.
پاسخ: بله می‌دانی، می‌دانم. دارم با دکترهای داخل و خارج کشور صحبت می‌کنم. می‌خواهم گوشی دستشان بیاید، هی نگویند شیخ قرآن خواند، روایت خواند، رفت. سر یک روایت، یک آیه قرآن نگهشان داشتم. ﴿ وَلاَ رَطْبٍ وَلاَ يَابِسٍ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ ﴾[1] .
بررسی آماری ژنتیک در مردم، کدهای ژنتیکی، بخش آندرولوژی و انواع تریزومی
حالا اینجا ببینید دوستان، یک محوری این‌جوری رسم کن: سه درصد مردم، سه درصد مردم؛ سه درصد مردم از مشکلات ژنتیکی، مشکلات وراثتی، از حیث پزشکی دارم می‌گویم، مشکلات روانی، جسمی رنج می‌برند.
مثلاً ناقص‌الخلقه است، یا سیمش قاطی است، خبلان، یا جنون دارد، یا سفیه است، یا ابله است، یا احمق است؛ یا از حیث ژنتیکی، مثلاً هموفیلی است، اوتیسم است، مثلاً سی‌اف است، تالاسمی است، آقا هر چه. سه درصد مردم از این مشکلات رنج می‌برند.
سه درصد مردم، این‌ها مثلاً نخبگانند، مثلاً فرهیختگانند، مثلاً استعدادهای درخشانند، مثلاً نابغه‌اند. سه تا و سه تا این‌ها را کم کن، بقیه چه؟ متعادلند. ۹۳ درصد مردم، این‌ها سالمند ولی عادی و متوسطند.
پرسش: استاد یک درصد کم آمد، ۹۴ دیگر؟
پاسخ: بله؟
پرسش: 94 می‌شود.
پاسخ: نه، شما سه بگذار؛ گفتم آن یک درصدش سیاه‌چاله است. یعنی نمی‌شناسیم چه به چیست؛ یعنی نه خودش خودش را می‌شناسد، نه متخصص ژنتیک و وراثت می‌شناسدش، نه استاد اخلاق می‌شناسدش، خود هم نمی‌داند چیست.
پرسش: اینجا ۹۹ درصد سیاه‌چاله بود که؟
پاسخ: بله آن سیاه‌چاله ژنتیکی بود مثل اخترفیزیک. نه، بحث شناسایی خود، ببین یک درصد هیچ‌کس نمی‌داند چه به چیست. هیچ‌کس نمی‌داند چه به چیست. دیدی اینجا نیاز به علم غیب داریم؛ یعنی الله می‌شناسدش، واسطه فیض که معصوم است می‌شناسدش، متخصص‌های دیگر نمی‌شناسند اصلاً چه به چیست.
پرسش: مرد آمد پیش پیغمبر گفت که زنم به من خیانت کرده است، یک پسر آورده است سیاه. پیغمبر گفت از پی، یکی از اجدادت پشتش بوده است.
پاسخ: احسنت بله، از او ارث برده است. آن‌وقت وراثت را تا ۳۵ نسل می‌دانند، ولی پیغمبر تا ۹۹ پشت قبل می‌گوید ارث می‌برد. پس ببین، علم‌الوراثه نمی‌داند، لذا آنجا متوجه نمی‌شود، زود می‌خواهد تهمت بزند به ناموسش با آنکه ناموسش خیانت نکرده است، بله.
خب، این هم یک ذره برایتان گفتم. بعد مال کدهای ژنتیکی؛ گفتم کدینگ، یادتان آمد؟ آن ۲۳ هزار ژن یا کدینگ. در بحث کدینگ، آن ۲۳ هزار ژنی که شناسایی شده است. چند مدل کدهای ژنتیکی داریم؟ این هم یک کم بگویم تخصصی.
کدهای ژنتیکی، یک چند تا مثال برایتان بزنم:
مثلاً یک بار ای‌ای‌جی است؛ ای، ای، جی. یک بار کدمان ای‌ای‌جی است، به این کد ژنتیکی می‌گویند لزین، لزین.
یک بار کد ژنتیکی ما ای‌ای‌سی است، ای‌ای‌سی است؛ این را می‌گویند آسواغ، آسواغ.
یک بار کد ژنتیکی ما دو مدل خاص است، مثل تی، ای، سی است، یا ای، یو، جی است؛ گفتم چیز می‌شود، دو باز آلی جهش یا موتاسیون. در اینجاها می‌گویند کدون، کدون استارت؛ این‌جوری شده است.
بعد دیگر شکل‌های مختلف ژنی که خیلی از آن‌ها هم مشخص نیست، به این می‌گویند چه؟ من حالا یک چند تا مشخص را برایتان گفتم. به شکل‌های مختلف ژنتیکی، که خیلی از این‌ها، مشخص نیست، به این‌ها چه می‌گوییم در اصطلاح ژنتیک؟ می‌گوییم پلی‌مورفیم، پلی‌مورفیم.
حالا بخش، در بیمارستان ژنتیک، در بحث لقاح مصنوعی، اسپرم‌های اهدایی؛ در بخش آندرولوژی است، در بخش آندرولوژی، یعنی در بخش اسپرم‌سازی و جداسازی اسپرم‌های سالم، بحث اسپرم اهدایی که می‌گویند اسپرم دونور، واوش خوانده نمی‌شود، اسپرم دونور.
خب در اینجا، اول این اسپرم را شست‌وشو می‌دهند. در، بعد از شست‌وشو از مایع منی، مایع پروستات و این‌ها شست‌وشو می‌دهند، بعد این را توی نیتروژن مایع نگه می‌دارند.
می‌تواند تا ۵۰ سال سالم بماند در نیتروژن مایع، ۲۲۵ درجه زیر صفر. در نیتروژن مایع نگهداری می‌کنند، تا ۵۰ سال هم می‌تواند سالم بماند.
حالا می‌آیند آزمایش پی، جی، تی انجام می‌دهند؛ یعنی چهار تا شانزده اسپرم سالم از این شوهر می‌گیرند. خارجی‌ها که همه‌چیزشان قاطی‌پاطی است، کار نداریم؛ ما داریم در ایران شیعی می‌گوییم، از شوهرش می‌گیرند. این را یک کم توضیح دادم کار بخش آندرولوژی و اسپرم‌سازی، و اسپرم دونور یعنی اسپرم اهدایی را یک کم توضیح دادم.
حالا در بحث‌های طرف چطوری می‌شود که کروموزوم‌هایش درب‌وداغان می‌شود؟ باز این‌ها مثلاً کروموزوم مثلاً ایکس، مثلاً کروموزوم ایگرگ، مثلاً کروموزوم تری، تریزومی ۲۱ که اینجا بچه چه درمی‌آید؟ بچه منگولیسم درمی‌آید. گفتم بیماری ژنتیکی، در اثر جهش؛ دیدی این جهشش به بدی است، بچه منگولیسم درمی‌آید، یعنی سندرم داون. یک بار دیگر تریزومی ۱۸ است، ۱۸ است؛ اینجا بچه‌اش این بیماری ژنتیکی را می‌گیرد: ادوارد، ادوارد؛ این بیماری ژنتیکی را می‌گیرد.
پرسش: ادوارد یعنی چه؟
پاسخ: ادوارد است، اسم بیماری است، بیماری ژنتیکی. یک بار دیگر تریزومی ۱۳ است؛ اینجا بچه‌اش این بیماری ژنتیکی را دارد: پاتو، پاتو.
پس ببین در آن ۲۳ هزار ژنی که شناسایی شده است ها، یک بار مرتب است، می‌گویی شبکه پروتئینی دی‌ان‌ای؛ یک بار دو باز آلی‌اش حداقل جهش یا موتاسیون کرده است، حالا اینجا یا رو به بدی است یا رو به خوبی است. حالا رو به بدی‌اش مثلاً سه تا برایتان مثال زدم. درست شد ؟ سه بیماری ژنتیکی.
یک بار رو به خوبی است، بدون جهش هم هست؛ مثلاً ایکس شوهر به ایکس زن می‌خورد، همسر گرامی‌اش می‌خورد، حالا بچه دختر سالم به دنیا می‌آید. یک بار دیگر ایگرگ شوهر از حیث کروموزوم به ایکس همسرش می‌خورد، بچه‌اش پسر سالم درمی‌آید؛ جزو همان چیست؟ ۹۳ درصد بود که سالمند و متوسط.
اما یک بار دیگر جهش و موتاسیون رو به بدی است، یک سه تا برایتان مثال زدم. تا سر فهمیدید؟
حالا یک چند تا دکتر هم بنویسیم که دلتان نشکند، متخصص‌ها. مثلاً دکتر محمدمصطفی نصیریان، جنین‌شناس است، بچه مشهد است، تخصصی دکترایش را هم دارد از تبریز می‌گیرد.
بابایش گفته است که احسان، این هم برای اینکه آقایش گفته است؛ دکتر محمدمصطفی احسان، این هم به خاطر اینکه حرف بابایش را گوش کنیم.
یک دکتر دیگر هست آقای دکتر عباس افلاطونیان، افلاطون است واقعا. دکتر عباس افلاطونیان، پدر آی‌وی‌اف ایران است.
پدر آی‌وی‌اف ایران است در بحث لقاح مصنوعی، جنین‌شناس است. یک دکتر دیگر است، اسمش دکتر صارم، این‌ها همه جنین‌شناسند ها که دارم می‌گویم؛ دکتر صارم با صاد، این هم جنین‌شناس است ولی ادعا می‌کند که من پدر جنین‌شناسی ایرانم، پدر آی‌وی‌افم که در لقاح مصنوعی است.
به اصطلاح بازاری، حضرت عباسی، پدر آی‌وی‌اف ایران دکتر عباس افلاطونیان است.
یک خانم دکتری هم هست که استاد دکتر محمدمصطفی احسان است که جنین‌شناس بود، و آن خانم دکتر مریم پاشایی، این هم جنین‌شناس است.
پرسش: این‌ها مشهدند استاد؟
پاسخ: بله؟
پرسش: این‌ها مشهدند؟
پاسخ: نه، تهران، تبریز. این هم خانم دکتر مریم پاشایی، این هم جنین‌شناس است. پس یادتان باشد چهار تا جنین‌شناس، چند تا متخصص ژنتیک، یک چیزهایی هم که خودمان چیز کردیم، تقریر کردیم.
خواستم بگویم این در روایات شیعه و آیات، هر بچه‌ای که به دنیا می‌آید، هم ژنتیکی‌اش را باید ببینی، عرقش را؛ که بیشترین کاربرد العرق، عرق، عروق، العروق در رگه‌های ژنتیکی است.
از آن کمتر در رگ‌های خونی است. از آن کمتر در الیاف بافت ماهیچه‌ای است، که باز ما در ژنتیک برایت گفتم بالاترین درصد ژن‌ها چیست؟ بافت ماهیچه‌ای است که برایتان توضیح دادم.
سومی چیست؟ شاکله انسان است، «کلٌ یعمل علی شاکلته»[2] .
چهارم چیست؟ بیماری‌های زمینه‌ای است.
پنجم چیست؟ بیماری‌های متابولیک است که گفتیم تا ۴۶ تا است. پس امروز پاسخ به سوال مردمی دادم.