موضوع: ادامه تفسیر آیه64 سوره مبارکه نساء
نکته چهارم تفسیری: ﴿ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ﴾ (مخالفت با حاکم، ظلم به خویشتن است)
ضربه به خود نه پیامبر: اعراض از حاکمیت پیامبر (ص) و عدم مراجعه به ایشان، هیچ آسیب یا ضرری به مقام والای پیامبر وارد نمی‌سازد، بلکه ظلم مستقیم فرد به خودش است.
خروج از ولایت الهی: کسی که از اطاعت حاکم مشروع الهی سرپیچی کند، در واقع خود را از تحت ولایت خداوند خارج کرده و وارد ولایت شیطان نموده است و به سعادت خود ضربه می‌زند.
نکته پنجم تفسیری: شروط سه‌گانه توبه واقعی
راه توبه و بازگشت حتی برای کسانی که با حاکمیت اسلامی مخالفت کرده و به طاغوت پناه برده‌اند باز است، مشروط بر اینکه مسیر درست توبه را طی کنند که شامل سه مرحله است:
1. ﴿جَاءُوكَ﴾(حضور و اعلام وفاداری): تبدیل اعراض به اقبال؛ یعنی فرد مخالفت گذشته را کنار گذاشته و با تشرف به محضر حاکم اسلامی، رسمیت و حاکمیت او را بپذیرد.
2. ﴿فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ﴾ (جبران حق‌الله): طلب بخشش از خداوند به خاطر زیر پا گذاشتن دستور الهیِ اطاعت از رسول.
3. ﴿وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ﴾ (جبران حق‌الناس / حق والی): عذرخواهی از پیامبر (ص) و استغفار ایشان برای فرد؛ چرا که نادیده گرفتن حاکمیت، علاوه بر جنبه حق‌الله، تجاوز به حق حاکمیت (حق والی) است و پیامبر نیز باید از حق خود بگذرد و برای او طلب آمرزش کند.
مصادیق و پیام‌های تربیتی (وسعت رحمت الهی)
داستان وحشی و فتح مکه: به عنوان نمونه‌ای از شمول رحمت الهی، ماجرای «وحشی» (قاتل حضرت حمزه) مطرح شد که با وجود جنایت بزرگش در جنگ احد، پس از فتح مکه نزد پیامبر آمد و اسلام آورد؛ پیامبر نیز بر اساس اصل «الاسلام یجب ما قبله» توبه و اسلام او را پذیرفت و راه بازگشت را نبست.
بهانه‌های رحمت الهی: خداوند همواره به دنبال کوچک‌ترین بهانه‌ها برای بخشش بندگان است (مانند اشاره به حدیث قدسی درباره شادی خداوند از بازگشت بنده گنه‌کار) و نباید درِ رحمت الهی را بر روی افراد پشیمان بست