درس تفسیر استاد مهدی زمانی‌فرد

1405/07/14

بسم الله الرحمن الرحیم

 

موضوع: ادامه نکات تفسیری و بحث روایی آیه ۶۱ سوره نساء

ادامه نکات تفسیری و بحث روایی آیه ۶۱ سوره نساء

ادامه جهت چهارم: نکات تفسیری آیه نکته دوم : تقسیم‌بندی اصحاب و رد نظریه عدالت صحابه

جمله ﴿وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ﴾ دلالت بر تقسیم اصحاب پیامبر (ص) به دو گروه دارد:

1: مؤمنانی که بقیه را به حکم خدا و حاکمیت پیامبر دعوت می‌کردند،

2: و منافقانی که با آن مخالفت می‌نمودند. این تقسیم‌بندی صریح، نظریه «عدالت همه صحابه» مطرح‌شده از سوی اهل سنت را باطل می‌سازد

نکته سوم (مشکل اصلی منافقان با حاکمیت پیامبر):

عبارت ﴿يَصُدُّونَ عَنْكَ﴾ (اعراض از تو) با به‌کارگیری ضمیر «عنک» نشان می‌دهد منافقان با قرآن مشکلی نداشتند، بلکه مشکل اصلی آن‌ها با شخص و حاکمیت قاطع پیامبر (ص) بود. علت این مخالفت، حرکت بر محور توحید و عدالت، عدم اعطای رانت، و نپذیرفتن سفارش‌ها و پارتی‌بازی‌ها در حکومت اسلامی بود.

جهت پنجم:

بحث روایی روایت علی بن ابراهیم قمی: در تفسیر البرهان (جلد ۲، ص ۱۱۶) روایتی نقل شده که ضمیر «المنافقین» را به تمامی دشمنان اهل بیت (ع) از ابتدا تا قیام حضرت مهدی (عج) تطبیق داده است.

تفاوت شأن نزول با جری و تطبیق شأن نزول:

شأن نزول: آیه درباره حادثه‌ای خاص در زمان پیامبر (ص) نازل شده است.

جری و تطبیق: طبق حدیث امام صادق (ع) («القرآن یجری کما یجری الشمس والقمر»)، آیات قرآن محدود به زمان نزول نیستند؛ بنابراین ملاک آیه (پذیرش ظاهری اسلام و مخالفت با حاکمیت مشروع دینی) در تمامی عصرها و بر همه مصادیق جریان نفاق جاری است.

بررسی وضعیت اهل سنت:

بیشتر اهل سنت بر اساس روایات اهل بیت (ع) جزو «مستضعفانی» هستند که حق به طور کامل به دستشان نرسیده است، نه منافق یا معاند.