موضوع: مقصد سوّم: درباره‌ حجّت/باب اوّل: درباره قطع/جهت اوّل

دلیل دوّم از طرف مرحوم شیخ:

صغریٰ: حجّت اصولی بودن قطع، لازمه‌اش اتّحاد سبب و مسبّب است.

توضیح: خصوصیّت حجّت اصولی این است که موجب قطع به نتیجه است. نظیر تغیّر در العالم متغیّر و کل متغیّر حادث فالعالم حادث که موجب قطع به نتیجه است. با حفظ این نکته، از طرفی در قطع، قطع به نتیجه حاصل است. مثلا در هذا مقطوع الوجوب و مقطوع الوجوب واجب فهذا واجب، قطع به هذا واجب حاصل می‌باشد. از طرفی دیگر اگر قطع، حجّت اصولی باشد، قطع سبب قطع به نتیجه است. بنابراین، قطع، سبب و مسبّب خواهد شد. یعنی قطع که قطع به نتیجه است، سبب قطع به نتیجه است.

کبریٰ: و اللازم باطل (بالضرورة).

نتیجه: فالملزوم مثله.

مرحوم شیخ با این عبارت «و الحاصل انّ کون القطع حجّة غیر معقول لان الحجّة ما یوجب القطع بالمطلوب فلا یطلق علی نفس القطع» اشاره به این دلیل فرموده است.