موضوع: ملازمات عقلیّه/ غیر مستقلّات عقلیّه/ مسئله پنجم: مسأله اجتماع امر و نهی/جهت هشتم

دلیل:

صغریٰ: اگر مجمع مشتمل بر حکمین نباشد، لازمه‌اش وجود حکم بدون ملاک است.

توضیح: برای مجمع، دو صورت متصوّر است.

الف: مجمع، مشتمل بر ملاک حکمین باشد. مجمع در این صورت، بنابر قول به امکان، محکوم به هر دو حکم است و بنابر قول به امتناع، اگر احد ملاکین اقویٰ از ملاک دیگر باشد، مجمع همان حکمی دارد که ملاک آن اقویٰ است.

و اگر احد ملاکین اقویٰ از ملاک دیگر نباشد، مجمع دارای حکمی غیر از این دو حکم است.

و امّا اذا کانا متساویین فهو محکوم بحکم آخر غیر هذین الحکمین بمقتضی اصل لفظی أو اصل عملی لفرض أنّه لا أثر لملاکهما عندئذٍ[1]

بنابراین، بنابر قول به امکان اجتماع، حکم بدون ملاک نیست.

ب: مجمع، مشتمل بر ملاک حکمین نباشد؛ اعمّ از اینکه مشتمل بر احد ملاکین باشد یا فاقد ملاکین باشد. اگر مجمع در این صورت، از باب اجتماع امر و نهی باشد، لازمه‌اش این است که حکم در مجمع، بنابر قول به امکان اجتماع، بدون ملاک باشد.

کبریٰ: و اللّازم باطل؛ زیرا در محلّ خود اثبات شده که حکم طبق مبنای عدلیّه، تابع ملاک است.

نتیجه: فالملزوم مثله.

آدرس جلسه بعد:

۱) هل یعتبر فی متعلّقی الایجاب و التحریم[2] ..... ذکر مقدمات اربع.[3]

۲) التاسع انّه قد عرفت انّ المعتبر فی هذا الباب[4] ..... العاشر[5] .