موضوع: کتاب الحدود و التعزيرات/مقدمه /عنوان کتاب الحدود

(کتاب الحدود) ...

قوله: (کتاب الحدود)

بسیاری از فقهاء از قدماء، متأخّرین و معاصرین مانند مرحوم شیخ در مبسوط[1] ، ابن ادریس؟ره؟ در سرائر[2] ، علّامه؟ره؟ در قواعد الأحکام[3] و تحریر الأحکام[4] ، امام؟ره؟ در تحریر الوسیلة[5] ، محقّق خویی؟ره؟ در مبانی تکملة المنهاج[6] و شهید اوّل؟ره؟ در لمعه در مورد عنوان کتاب از تعبیر «کتاب الحدود» استفاده کرده‌اند. برخی مانند محقّق حلّی؟ره؟ در شرایع الإسلام[7] و صاحب جواهر؟ره؟ در جواهر الکلام[8] در مقام نام‌گذاری این باب از ابواب فقهی عبارت «کتاب الحدود و التعزیرات» را به کار برده‌اند.

به نظر می‌رسد انتخاب عنوان «کتاب الحدود و التعزیرات» مناسب‌تر باشد؛ چون فقهاء در این کتاب علاوه بر حدود به احکام تعزیرات نیز پرداخته‌اند. البته شاید کسانی که در مقام نام‌گذاری از عنوان «کتاب الحدود» استفاده کرده‌اند مراد آن‌ها از «حدّ» معنای عامّ آن یعنی مطلق عقوبت و مجازات باشد که شامل تعزیرات نیز می‌شود[9] ، همان‌طور که در ادامه توضیح آن خواهد آمد[10] .