موضوع: اخلاق ولایی_اجتماعی/وابسته بودن چهار خصلت به چهار کار /رعایت ادب در نقد بزرگان علمی

1- وابسته بودن چهار خصلت، به چهار کار

خدا را شاکریم که در این ماه رجب، متلفظ و متکلم به کلمات معصومین علیهم‌السلام هستیم. حدیث اخلاقی و سیر و سلوکی امروز، حدیث گران‌سنگی از رسول مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله است. این حدیث، در ینابیع‌الحکمة، ج4، ص237 آمده است. از احادیثی است که نیاز دارد انسان برای این حدیث، جدا برنامه‌ریزی کند. ایشان فرمودند:

«إن الله تعالی وضع أربعا فی أربع: برکة العلم، فی تعظیم الأستاذ؛ و بقاء الإیمان، فی تعظیم الله؛ و لذة العیش، فی برّ الوالدین؛ و النجاة من النار، فی ترک إیذاء الخلق».[1]

1.1- وابسته بودن برکت علم، به تعظیم استاد

«إن الله تعالی وضع أربعا فی أربع»: خداوند چهار چیز را، در چهار چیز قرارداده است؛ لا إله إلا الله؛ چقدر این چهار موضوعی که مطرح کردند، موضوع مهمی است: «برکة العلم، فی تعظیم الأستاذ»: نخستین چیزی که خداوند قرار داده است، این که خداوند، برکت علم را در تعظیم استاد قرار داده است.

«سعی نابُرده در این راه، به جایی نرسید مزد اگر می‌طلبی، طاعت استاد ببر».[2] این، نخستین درس علمی و عملی برای همه من و شمایی است که ان‌شاءالله در مسیر علم و آموختن و تعلیم و تعلم و تدریس و تدرس هستیم. باید بدانیم که برکت علمی ما، به این است که مواظب گذشته‌ها باشیم.

1.1.1- رعایت ادب در نقد بزرگان علمی

حتی اعزه من، در نقد و تحلیل بزرگان علمی، باید انسان رعایت ادب علمی و تعلیمی و تعلمی را داشته باشد، تا برکت علم، نصیبش شود. این علمی که ما بحمدالله‌رب‌العالمین در کنار سفره بزرگان خوشه چین هستیم، بزرگانی بر این سفره علمی نشسته و برخاسته‌اند. همه اینها، مرهون ولایت و نبوت است. ماه رجب است. اگر روز بعثت نبود، و روز نزول فرشته‌های الهی و رسول مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله که ﴿وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ﴾[3] نبود، هیچ کس آشنایی با علوم نداشت؛ این خودش، بهترین تکریم استاد است. هرچه استاد ازل بگوید، می‌گویم. برای تعظیم اساتیدمان، برنامه‌ریزی داشته باشیم. خدایا به همه آنها که زنده هستند، یا به ملکوت اعلی پیوسته‌اند، بهترین جزا را از تعلیم و تعلم عنایت بفرما.

1.2- وابسته بودن بقاء ایمان، در تعظیم خداوند

«و بقاء الإیمان، فی تعظیم الله»: خداوند، بقای ایمان را در تعظیم حضرت حق، قرار داده است. اگر می‌خواهیم مؤمن باقی بمانیم و ایمان باقی باشد، باید تعظیم حضرت حق کنیم. تعظیم مؤمن هم، خارج از تعظیم الهی نیست. «من وقّر مؤمنا، فقد وقّر الله»؛ روایت، نبوی است. باید با تعظیم حضرت حق، ایمان را باقی نگه داریم. باید برای تکریم حضرت حق، برنامه‌ داشته باشیم.

1.3- وابسته بودن لذت زندگی، به نیکی به والدین

«و لذة العیش، فی برّ الوالدین»: حضرت حق، لذت زندگی را در خوبی کردن به والدین قرار داده است؛ ﴿أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ﴾؛[4] لذت زندگی، در خوبی به والدین است؛ این قدر احترام دارند که احترام‌شان، در کنار احترام حضرت حق قرار داده شده است. ان‌شاءالله به والدین‌مان، تکریم و اکرام داشته باشیم؛ این تکریم، منحصر در زمان حیات نیست؛ در حیات و ممات است.

1.4- وابسته بودن نجات از جهنم، به ترک آزار دیگران

«و النجاة من النار، فی ترک إیذاء الخلق»: خداوند، نجات از آتش دوزخ را در این قرار داده است که اذیت کردن مردم را ترک کند. پس این چهار چیز مهم عبارت است از: تکریم استاد، تعظیم حضرت حق و احترام والدین و اینکه نجات دوزخ، در ترک مردم‌آزاری است. ان‌شاءالله اینها را سرلوحه زندگی‌مان قرار دهیم و به مرحله‌ای برسیم که بتوانیم عبد شکور باشیم.