موضوع: اخلاق ولایی/مقدمات استجابت دعا /

1- مقدمات استجابت دعا

حدیث نورانی امروز الحمد لله رب العالمین به برکت این چند روزی که متعلق به رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و امام صادق (علیه‌السلام) است و در آستانه ولادت این دو معصوم هستیم، یکی از احادیثی است که می‌شود تابلو شود و هر روز و شام و صبحگاه انسان به آن بنگرد و کارهایش را بر اساس آن منظم کند. حدیث در کافی شریف است. در مجامع روایی دیگر هم موجود است.

حدیث این است که امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: عن الحسن بن صالح قال: سمعت أبا عبد الله (عليه‌السلام) يقول: «مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ اَلْوُضُوءَ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَأَتَمَّ رُكُوعَهُمَا وَ سُجُودَهُمَا ثُمَّ سَلَّمَ وَ أَثْنَى عَلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ثُمَّ سَأَلَ حَاجَتَهُ فَقَدْ طَلَبَ فِي مَظَانِّهِ وَ مَنْ طَلَبَ اَلْخَيْرَ فِي مَظَانِّهِ لَمْ يَخِبْ».[1] چقدر حدیث عجیبی است. گاهی از ما سؤال می‌کنند چه کنیم دعای‌مان مستجاب شود؟ مردم در سوال‌های روزانه‌شان بخصوص آقایان علما می‌گویند در مظان استجابت ما را فراموش نکنید. این حدیث دستورالعملی است برای اینکه انسان اگر خواسته‌ای داشت چه کند؛ هر چند که بی خواسته هم نیست. دعا سلاح مؤمن است. دعا حقیقت انسان مؤمن است. آه، تعریف انسان مؤمن است. انسان بی دعا و بی آه یعنی یک موجود بدون روح؛ و روح انسان در دعا و نجوا است. حضرت امام صادق (علیه‌السلام) روش استجابت دعا را در این حدیث شریف بیان فرمودند: کسی که وضو بسازد و وضوی خوب انجام دهد - خوب انجام دادن وضو با آدابش است و رعایت برخی استحباب‌ها است و حداقل این است که با بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم غَسل و شستن اعضای وضو شروع کند و با الحمدلله‌رب‌العالمین و با ذکر شریف صلوات بر محمد و آل محمد وضویش را ادامه دهد. و در برخی روایات داریم سوره قدر را بخواند.[2] - این معنی احسان در وضو است.

پس مرحله اول: وضو بگیرد و مرحله دوم: وضوی خوب بسازد. مرحله سوم: «و صلی رکعتین»؛ دو رکعت نماز بخواند و رکوع و سجودش را خوب انجام دهد. رکوع مصداق تعظیم در برابر حق و سجود خضوع و خشوع است. مرحله چهارم: «ثم جلس»؛ بعد بنشیند و مرحله پنجم: «فأثنی علی الله»؛ ثنای بر حق کند. بهترین جمله‌ی ثنا، ثنای الحمد لله رب العالمین است. بعد صلوات بر رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) بفرستد، «ثم سأل‌الله‌حاجته»؛ سپس حاجتش را بخواهد. امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: کسی که این کارها را انجام دهد، و حاجتش را از خدا بخواهد، «فقد طلب الخیر فی مظانه»؛ خواسته‌ی خوبی‌ها را در مظان آن دارد. و اگر حاجتش را در این موقعیت بخواهد خیر را خواسته است. الخیر. (ال) در الخیر عموم است؛ یعنی کل خیر را خواسته است؛ فقد طلب الخیر؛ کل خیر را خواسته است. «و من طلب الخیر فی مظانه لم یخب»؛ هیچ وقت نا امید نمی‌شود. یعنی مستجاب‌الدعوة می‌شود. ما این حدیث را روش مستجاب الدعوة بودن می‌دانیم. اهل بیت (علیهم‌السلام) با این حدیث، روش مستجاب‌الدعوة بودن را برای همه بیان کردند. ان‌شاء‌الله به تعبیر امام صادق (علیه‌السلام) خدا را طوری بخواهیم که خدا از ما خواسته است. و وقتی حاجتی داریم خوب وضو بگیریم. رکوع و سجود خوب انجام دهیم و حمد خدا داشته باشیم و صلوات بر پیامبر بفرستیم و خواسته خود را بخواهیم که آن موقع وقت خواستن حاجت است. ان‌شاء‌الله به برکت حمد الهی کسانی که اهل خواسته هستند، در مظان استجابت به اجابت برسد.