درس اخلاق استاد هادی عباسی‌خراسانی

1400/01/21

بسم الله الرحمن الرحیم

 

موضوع: اخلاق ولایی/پنج گام سیر و سلوکی پیامبر اکرم (ص) /

 

1- پنج گام سیر و سلوکی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله

حدیث اخلاقی و سیر و سلوکی امروز، فرمایش رسول مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله، به نقل از انس بن مالک - صحابی همراه‌ ایشان – در بحار است:

عن انس بن مالک قال سمعت رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌وآله فی بعض خطبه و مواعظه: «...رحم الله امرءاً قدم خیرا و انفق قصدا و قال صدقا و ملک دواعی شهوته و لم تملکه و عصی امر نفسه فلم تملکه».[1] حضرت در برخی پندهای خود، این را فرمودند. می‌طلبد این دستورالعمل را به خصوص در ماه رمضان که در پیش داریم، برنامه‌ریزی کنیم.

1.1- گام اول: پیش فرستادن عمل برای آخرت

انس بن مالک می‌گوید: از حضرت در برخی موعظه‌های‌شان شنیدم که فرمودند: خدا بیامرزد کسی را که:

1.2- گام دوم: اعتدال در انفاق

1.3- گام سوم: راستگویی

1.4- گام چهارم: تسلط بر شهوات نفسانی

در روایت دیگری هست که: «جاهِدُوا أهوائَکُم تَملِکُوا أنفُسَکُم».[2]

1.5- گام پنجم: مخالفت کردن با نفس

ان‌شاء‌الله این پنج گام سیر و سلوک را عالمانه و آگاهانه برداریم. برای انفاق و راست‌گویی و انجام خیر و حاکم شدن بر شهوات خود برنامه‌ریزی کنیم. به قول مرحوم نراقی رحمه‌الله: «هر سگی عوعو کند، نانش دهند، ساکت شود؛ الّا سگ نفس که اگر می‌خواهی ساکت شود، نانش نده». فلسفه ماه رمضان هم همین است که حالات نفسانی خود را کنترل کنیم. برنامه‌ غذایی خود را کنترل کنیم. با روزه خاص و خاص الخاص ان‌شاءالله.


[1] بحار الأنوار - ط دارالاحیاء التراث، العلامة المجلسي، ج74، ص179.
[2] نهج الفصاحة، پاینده، ابوالقاسم، ج1، ص429.