موضوع: اخلاق ولایی/ادامه‌ی شرح زیارت غدیریه /نکات قابل توجه در فراز‌های زیارت غدیریه

1- ادامه‌ی شرح زیارت غدیریه

1.1- فراز بعدی

«أَشْهَدُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّ الشَّاكَّ فِيكَ مَا آمَنَ بِالرَّسُولِ الْأَمِينِ وَ أَنَّ الْعَادِلَ بِكَ غَيْرَكَ عَانِدٌ [عَادِلٌ‌] عَنِ الدِّينِ الْقَوِيمِ الَّذِي ارْتَضَاهُ لَنَا رَبُّ الْعَالَمِينَ وَ أَكْمَلَهُ بِوِلايَتِكَ يَوْمَ الْغَدِيرِ».[1]

در فرازهای زیارت غدیریه و خطاب حضرت امام هادی (علیه‌السلام) در روز غدیر به حضرت امیر‌المؤمنین (علیه‌السلام) بودیم. بعد از سلام و اوصاف حضرت رسول مکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) و حضرت امیر‌المؤمنین (علیه‌السلام) بحث شهادت به اوصاف حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آمده است.

1.1.1- نکات قابل توجه در فراز فوق

1) در این فراز شهادت می‌دهند با خطاب یا امیر المؤمنین. این خطاب، خطاب انشائی به عنوان اطاعت از خطاب حضرت رسول مکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در روز غدیر است. در روز غدیر باید با عنوان امیر‌المومنین به ایشان سلام و شهادت دهیم.

2) کسی که در شما (و امارت و ولایت شما) شک کند ایمان به رسول امین نیاورده است. ایمان به رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) ملازم با ایمان به ولایت حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) است.

3) اگر کسی عدول کند به غیر شما عادل از دین قویم است. که از ﴿اهدِنَا الصِّراطَ المُستَقِیمَ﴾[2] برگشته است. دین قویمی که خداوند آن را برای ما رضایت داده است. ﴿الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينا﴾.[3]

4) خداوند این دین قویم را به ولایت شما در روز غدیر اکمال کرده است.

پس در این فقره چند جهت قابل توجه است:

ایمان به رسول ملازم با یقین به ولایت است. عدول از امیرالمؤمنین علیه السلام عدول از دین قویمی است که روز غدیر تثبیت شده است.

1.2- فراز بعدی

«وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ الْمَعْنِيُّ بِقَوْلِ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ وَ أَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيما فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ضَلَّ وَ اللَّهِ وَ أَضَلَّ مَنِ اتَّبَعَ سِوَاكَ وَ عَنَدَ عَنِ الْحَقِّ مَنْ عَادَاكَ.اللَّهُمَّ سَمِعْنَا لِأَمْرِكَ وَ أَطَعْنَا وَ اتَّبَعْنَا صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ فَاهْدِنَا رَبَّنَا وَ لا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا إِلَى طَاعَتِكَ وَ اجْعَلْنَا مِنَ الشَّاكِرِينَ لِأَنْعُمِكَ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ لَمْ تَزَلْ لِلْهَوَى مُخَالِفا وَ لِلتُّقَى مُحَالِفا وَ عَلَى كَظْمِ الْغَيْظِ قَادِرا وَ عَنِ النَّاسِ عَافِيا غَافِرا وَ إِذَا عُصِيَ اللَّهُ سَاخِطا وَ إِذَا أُطِيعَ اللَّهُ رَاضِيا وَ بِمَا عَهِدَ إِلَيْكَ عَامِلا رَاعِيا لِمَا اسْتُحْفِظْتَ حَافِظا لِمَا اسْتُودِعْتَ مُبَلِّغا مَا حُمِّلْتَ مُنْتَظِرا مَا وُعِدْتَ».[4]

1.2.1- نکات قابل توجه در فراز فوق

حضرت بهترین نظر تفسیری‌شان را گفته‌اند. ولایت، تفسیر قرآن است. شما مقصود از این قول خداوند هستید. ﴿وَ أَنَّ هذا صِراطي‌ مُسْتَقيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَنْ سَبيلِهِ ذلِکُمْ وَصَّاکُمْ بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ﴾.[5] چقدر تعبیر سنگینی است. این صراط مستقیم، صراط علی است. نقلی هست در مجامع در ضمن تفسیر حروف مقطعه قرآن که اگر حروف را حذف اضافات کنید می‌شود "صراط علی حق نمسکه" جامع جمیع حروف مقطعه است.[6] این را امام هادی (علیه‌السلام) در این زیارت شریفه بیان کردند. «اللَّهُمَّ سَمِعْنَا لِأَمْرِكَ وَ أَطَعْنَا وَ اتَّبَعْنَا صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ»؛ ما امر شما را شنیدیم و اطاعت و پیروی کردیم. این صراط ولایت مستقیم را. «فاهْدِنَا رَبَّنَا وَ لا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا إِلَى طَاعَتِكَ»؛ چقدر تعبیر زیبایی است. ﴿رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا﴾؛[7] یعنی هدایت به ولایت. از زیارت‌هایی که تفسیر هم هست همین زیارت غدیریه است. «وَ اجْعَلْنَا مِنَ الشَّاكِرِينَ لِأَنْعُمِكَ»؛ یکی از نعمت‌ها ولایت است. «وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ لَمْ تَزَلْ لِلْهَوَى مُخَالِفا وَ لِلتُّقَى مُحَالِفا»؛ الحمد لله الذی جلعنا من المتمسکین بولایة امیر المؤمنین و ذریته المعصومین و الائمة المعصومین (علیهم‌السلام). شهادت می‌دهم که شما همیشه مخالف هوا هستی. همیشه هم پیمان تقوا هستی. تقوا یعنی امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) و امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) یعنی تقوا. «وَ عَلَى كَظْمِ الْغَيْظِ قَادِرا وَ عَنِ النَّاسِ عَافِيا غَافِرا»؛ بر کظم غیض قادر هستی و عافی از مردم هستی که می‌بخشد و غافر یعنی تغافل می‌کند. در این فراز بزرگ‌ترین مسائل اخلاقی را مطرح کردند.

«وَ إِذَا عُصِيَ اللَّهُ سَاخِطا وَ إِذَا أُطِيعَ اللَّهُ رَاضِيا وَ بِمَا عَهِدَ إِلَيْكَ عَامِلا رَاعِيا لِمَا اسْتُحْفِظْتَ»؛ وقتی خدا معصیت شود خشم می‌گیرید و وقتی او اطاعت شود راضی هستید. به عهدی که خدا به شما داده عمل می‌کنید. مراعات کننده آنچه هستید که امین و حافظ آن هستید.

«حَافِظا لِمَا اسْتُودِعْتَ مُبَلِّغا مَا حُمِّلْتَ مُنْتَظِرا مَا وُعِدْتَ»؛ آنچه به شما ودیعه داده شده حافظ هستید و منتظر وعده الهی. ان‌شاءالله امیدواریم حضرت حق به همه ما توفیق دهد در مسیر ولایت حرکت کنیم. با ولایت زنده باشیم و با ولایت از این دنیا برویم و حشر و نشر ما با ولایت باشد. ﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾.[8]