موضوع: اخلاق فردی_ اخلاق اجتماعی/عالِم الهی و روحانی /خصوصیات بارز یک عالِم الهی و روحانی
1- خصوصیات و ویژگیهای یک عالِم الهی و روحانی
روایت امروز از نبی معظم (صلیاللهعلیهوآله) است. این حدیث از احادیث گرانسنگ و پر ثمر است که مزایا و خصوصیات عالم بالله و همنشین را بیان میکند. رسول الله (صلىاللهعليهوآله) فرمودند: «قَالُوا الحَوَارِیُّونَ لِعِیسَی (علیهالسلام): يَا رُوحَ اَللَّهِ فَمَنْ نُجَالِسُ إِذًا قَالَ مَنْ يُذَكِّرُكُمُ اَللَّهَ رُؤْيَتُهُ وَ يَزِيدُ فِي عَمَلِكِمْ مَنْطِقُهُ وَ يُرَغِّبُكُمْ فِي اَلْآخِرَةِ عَمَلُهُ»؛[1] حواریون هم حضرت عیسی علیه السلام را به عنوان روح الله و کلمة الله میشناختند. حواری کسی است که حالت خصوصی و صمیمی دارد. خصلتهایی دارند که اهل گفتمان و گفتگو و مجالست خاص علمی و عملی هستند. لغت حواری را ملاحظه بفرمایید. حور العین هم در قرآن خصوصیات ظاهریشان یک جهت است، ولی خصوصیات باطنیآنها بیشتر مطرح است که سنخیت با همسرشان دارند. حورالعین اختصاص به زن ندارد بلکه یعنی همنشینهایی که چه مرد و چه زن باشند. در همنشینی هرچه انسان کاملتر شود همنشینان او ضیقتر میشود. حواریون گفتند حال که ما در این وضعیت هستیم و همنشین شما شدیم با چه کسی بنشینیم؟ گاهی انسان کسی را پیدا نمیکند. ایشان به حواریون خود فرمودند همنشین شما سه خصوصیت داشته باشد:
1) اولین شرط همنشینی او این است که دیدنش و دیدارش شما را به یاد خدا بیندازد. شرط مهمی است. برخی افراد جز یاد خدا انسان را به یاد همه چیز میاندازند: دنیا، زر، زور، زیور، قدرت و همه چیز.
2) سخن و گفتارش بر دانش شما بیفزاید. با کسی همنشینی کنید که هر وقت حرف میزند بر دانستنیهای شما افزوده شود.
3) شرط سوم شرط مهمی است. کار او و کردار او شما را به آخرت تشویق کند. کار او شما را یاد آخرت بیندازد.
بهترین ویژگیهایی که یک عالم الهی و یک روحانی حوزوی و فقیه عالی مقام باید داشته باشد خصوصیات در همین روایت است.
انشاءالله ما هم این خصلتها را داشته باشیم که قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّىاللَّهُعَلَيْهِوَآلِهِ): «الْمَرْءُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ».[2]