درس اخلاق استاد هادی عباسی‌خراسانی

99/04/11

بسم الله الرحمن الرحیم

 

موضوع: اخلاق ولایی_ اخلاق فردی/مقام رضا و رضایت_ انتزاعات دو معصوم (علیهما‌السلام) از قرآن کریم /مرجع حوائج و سؤالات انسان

 

1- مقام رضا و رضایت

در آستانه‌ی ولادت امام رضا (علیه‌السلام) هستیم. ایشان صاحب مقام رضایت و نفس راضیه و مرضیه است. فلسفه‌ی آفرینش، عبادت است و عبادت، عظمتش به رضایت است و رضایت در ید اختیاری ملکوتی حضرت امام رضا (علیه‌السلام) است. از القاب خاص ایشان رضا (علیه‌السلام) است. ان‌شاء‌الله همه‌ی ما به مقام رضایت نائل شویم که از مقدرات رضایت کامل داشته باشیم. ان‌شاء‌الله نفس مطمئنه‌ی راضیه نصیب ما بشود.

2- انتزاعات دو معصوم (علیهما‌السلام) از قرآن کریم

دو معصوم (علیهما‌السلام) هستند که نص صریح داریم که «کَانَ خُلْقُهُ القُرْآنَ»؛[1] انتزاعات آنها از قرآن بوده است؛ یکی نبی معظم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) و دیگری امام رضا (علیه‌السلام).

3- مرجع حوائج و سؤالات انسان

حدیث امروز، حدیثی است از نبی مکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است که می‌فرمایند: «لِيَسْأَلْ أَحَدُكُمْ رَبَّهُ حَاجَتَهُ كُلَّهَا حَتَّى يَسْأَلَهُ شِسْعَ نَعْلِهِ إِذَا انْقَطَع‌»؛[2] حضرت امر فرمودند و امر دال بر وجوب است. هر یک از شما باید تمام حاجتش را از خدا سؤال کند. حتی بند کفشش پاره می‌شود باید از خدا بخواهد. در ماه ذیقعده هستیم و ایام اربعین کلیمی؛ شاید در همین ایام باشد که خداوند در خطابی به حضرت موسی (علیه‌السلام) فرمود: «يَا مُوسَى سَلْنِي كُلَّ مَا تَحْتَاجُ إِلَيْهِ حَتَّى عَلَفَ شَاتِكَ وَ مِلْحَ عَجِينِك‌».[3] هرچه می‌خواهیم از خدا بخواهیم حتی نمک غذا و علف گوسفندان را از خدا بخواهیم. به طور علمی و عملی از خدا فقط بخواهیم. شاید عالمی با برهان نظم، خدا را ثابت کند ولی «لا مؤثر فی الوجود الا الله»[4] چیز دیگری است. این منافات ندارد که انسان خودش هم باید در رفع حاجتش تلاش کند. روایت امام باقر (علیه‌السلام) است که فرمودند: «فَإِنَّ أَحَبَّ الْمُؤْمِنِينَ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى أَسْأَلُهُم‌»؛[5] دوست‌داشتنی‌ترین بندگان نزد خدا کسی است که بیشترین درخواست را از او داشته باشد. ﴿وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ﴾؛[6] خدا می‌گوید سائل را رد نکنید؛ پس خودش سائل را بی‌جواب نمی‌گذارد. در این ایامی که جهان گرفتار بیماری‌های مختلف و کرونا است، سؤال از حضرت حق، حلّال مشکلات است.

 


[1] شرح نهج البلاغة، ابن ابي الحديد، ج6، ص340.
[2] بحار الأنوار - ط دارالاحیاء التراث، العلامة المجلسي، ج90، ص295.
[3] بحار الأنوار - ط دارالاحیاء التراث، العلامة المجلسي، ج90، ص303.
[4] ترجمه اصول کافي شيخ کليني، کمره‌اي، شيخ محمد باقر، ج1، ص650.
[5] بحار الأنوار - ط دارالاحیاء التراث، العلامة المجلسي، ج90، ص346.
[6] سوره ضحى، آيه 10.