موضوع: اخلاق فردی_ ولایی/بندگی خداوند متعال /سیره‌ی پیامبر و معصومین (علیهم‌السلام) در بندگی خداوند_ استمرار و تکرار ذکر الهی

1- سیره‌ی پیامبر و معصومین (علیهم‌السلام) در بندگی خداوند

خدا را شاکریم که در محضر آیات و روایات معصومین (علیهم‌السلام) هستیم. حدیث اخلاقی و سیر و سلوکی امروز، کلام دُرَرباری است که سه معصوم (علیهم‌السلام) در این سخن دخالت دارند. حدیث شریف از حضرت ابی عبدالله الحسین سید‌الشهدا (علیه‌آلاف‌التحیة‌و‌الثنا) است که سؤال می‌کنند از پدر بزرگوارشان درباره‌ی نشست و برخاست‌های رسول مکرم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله). سه معصوم (علیهم‌السلام) در این سخن شراکت دارند و در انشاء این سخن دخیل هستند. روى الصَّدُوق فِى حَديثٍ طَوِيلٍ فِى صِفَةِ النَّبِيِّ (صلّى‌اللّه‌عليه‌و‌آله): قَالَ الحسين (عليه‌السلام): «فَسَأَلْتُهُ عَنْ مَجْلِسِهِ فَقَالَ: كَانَ رَسُوُلُ اللّهِ (صلّى‌اللّه‌عليه‌و‌آله) لَا يَجْلِسُ وَ لَا يَقُومُ إلَّا عَلَى ذِكْرٍ».[1] سیره‌ی بزرگان همانند خودشان بزرگ است. تمام افراد سیر و سلوکی باید این را سرلوحه کار خود قرار دهند. بندگی در ذکر الهی است. ما باید متوجه باشیم عالم و آدم در ذکر الهی است من و شما هم عقب نیفتیم. ﴿يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ﴾؛[2]

1.1- استمرار و تکرار ذکر الهی

تکوینا همه در ذکر الهی هستند، ما هم تشریعا مشغول ذکر باشیم. پرندگان و چرندگان همه مشغول ذکر الهی هستند. امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: «مَا مِنْ طَيْرٍ يُصَادُ فِي بَرٍّ وَ لَا بَحْرٍ وَ لَا يُصَادُ شَيْ‌ءٌ مِنَ الْوُحُوشِ إِلَّا بِتَضْيِيعِهِ التَّسْبِيح‌»؛[3] اگر مرگ پرنده‌ای و حیوانی اتفاق افتاد بدانید از ذکر حضرت حق غافل شده است. نباید از ذکر حضرت حق غافل شد. حضرت امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌) كَانَ لَا يَقُومُ مِنْ مَجْلِسٍ وَ إِنْ خَفَّ حَتَّى يَسْتَغْفِرَ اللَّهَ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ خَمْساً وَ عِشْرِينَ مَرَّة»؛[4] رسول مکرم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) هر وقت می‌نشستند 25 مرتبه استغفار می‌کردند و وقتی بلند می‌شدند 25 مرتبه استغفار می‌کردند، و وقتی که آرام می‌گرفتند 25 مرتبه استغفار می‌کردند. امام باقر (علیه‌السلام) فرمودند: «مَنْ أَرَادَ أَنْ يَكْتَالَ بِالْمِكْيَالِ الْأَوْفَى فَلْيَقُلْ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَقُومَ مِنْ مَجْلِسِهِ- ﴿سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ﴾[5] ﴿وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ﴾[6] ﴿وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِين﴾‌[7] »؛[8] موقع نشست و برخاست این آیه‌ی شریف را تلاوت کنید؛ «سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلينَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمين». فقها می‌گویند هنگام نشستن و برخاستن مستحب است انسان متذکر به این ذکر باشد به خصوص برخاستن. ان شاء الله مصداق ﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً﴾[9] باشیم.