موضوع: اخلاق فردی/راهکار بدست آوردن علم و آگاهی /وجه تسمیه‌ی انسان، زمان و مکان در حال تغییر و تحول

1- حدیث اخلاقی

عن علی علیه‌السلام قال صلوات الله و سلامه علیه: «لا يُدرَكُ العِلمُ بِراحَةِ الجِسمِ».[1]

خدا را شاکریم که باز شرایطی شد که بتوانیم بحث‌های فقه را نشر دهیم و ان شاء الله در خدمت علم و حوزه و در محضر آیات و روایات باشیم.

چون اولین جلسه بحث بعد از تعطیلی است ان شاء الله که رفع موانع بیشتر باشد و خدا را شاکریم که در آخرالزمان زندگی می‌کنیم. خود زندگی در آخر‌الزمان به تعبیر روایات زمانی است که عقل به کمال می‌رسد و ظهور حجت خدا در آخرالزمان است.

ما چند مطلب را باید تذکر بدهیم:

2- مکان و زمان برای انسان

انسان برای زمان و مکان نیست؛ زمان و مکان برای انسان است و به انسان انسان می‌گویند سه انس دارد: انس با حضرت حق، انس با خودش و انس با دیگران. انس با حضرت حق انسان را عابد می‌کند و انس با خودش انسان را عارف می‌کند. امام علی (علیه‌السلام) فرمودند: «مَعرِفَةُ النَّفسِ أنفَعُ المَعارِفِ».[2] و انس با دیگران انسان را متخلق می‌کند. و چون چنین است بهترین انسان کسی است که از زمان و مکان بهترین استفاده کند و مقتدای او امامی باشد که فوق زمان است. امام زمان روح زمان و مسلط و حاکم بر زمان است. ﴿هَلْ أَتَىٰ عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئًا مَذْكُورًا﴾.[3] هر روز که بر ما می گذرد بیش از هشتاد و شش هزار (86400) ثانیه خداوند برای ما زمان را شارژ می کند و بهترین انسان انسانی است که مدیریت بر نفس داشته باشد. اینجا است که زمان و مکان برای انسان است نه انسان برای زمان و مکان.

3- اِلّا ما سعی..

حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمودند: علم با راحتی جسم به دست نمی‌آید عمل جسم پرور است و علم روح پرور است و جسم و روح با هم پیوند دارند. آخرت هم با دنیا است نه اینکه از دنیا جدا باشد. الآن آخرت وجود دارد ما به آخرت موجود می‌رویم برای همین انسانی که در دنیا است نوعی است که دارای فرد است و فردی که در آخرت است فردی است که دارای انواع است. زمان ما هم می‌شود فوق زمان. بدن ما هم بدن برزخی و عقلی می‌شود. پس آخرت و بهشت و جهنم الآن آفریده شده است. پس باید تلاش کرد. ﴿ وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى﴾.[4]

ما باید بیشترین تلاش و کوشش را داشته باشیم. حالا که نتیجه برای سعی است هر چه سعی بیشتر باشد نتیجه هم مطلوبتر است.

4- زمان و مکان در حال تحول

زمان و مکان در حال تغییر و تحول است. همین الآن ما گرچه در یک زمان هستیم اما حالات نفسانی ما متعدد است. امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «مَنِ استَوى يَوماهُ فَهُوَ مَغبونٌ»؛[5] غبن هم ضرر جسمی و هم روحی است.