درس اخلاق استاد هادی عباسی‌خراسانی

1404/09/11

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

موضوع: سیره اخلاقی معصومین (علیهم‌السلام)/حلیة النبی (صلی‌الله‌علیه‌وآله) /انواع نظم پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)

 

1- حدیث اخلاقی (حلیة النبی صلی‌الله‌علیه‌وآله)

1.1- سه نظم پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)

در حدیث بسیار گران‌سنگ حلیة رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) بودیم. اگر یک نگاه اجمالی‌ بعد از شرح این قسمت از کلمات داشته باشیم، باید بدانیم که حضرت زمان را تنظیم می‌کنند. دائر مدار عنوان عبادت و تربیت و خدمت است. ورود و خروج و نشست و برخاست‌هایی که از حضرت عرض کردیم، با استغفار است و ادبی که با مردم است، همه ترسیم سه وقتی است که در اول حدیث بیان فرمودند. می‌توان گفت: ﴿وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ﴾،[1] جز این نیست که ایشان مُنَظِّمِ نظام وجود در سه نظم اساسی هستند: نظم زمانی، نظم زبانی و نظم قلبی و توجهی.

1.2- خصوصیات این سه نظم پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)

در این سه نظام دقت بفرمایید؛ در نظم زمانی، نسبت بین عبادت و تربیت و خدمت برقرار کردند. در نظم زبانی، سنخیت و نسبت بین اینکه خودشان مسلط بر زبان و کلام‌شان بودند. ﴿وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَى﴾،[2] ﴿إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى﴾.[3] در حرف با مردم نیز همان نظم زمانی را رعایت کردند که یا در خدمت خدا باشند و یا در خدمت انسان و تربیت او باشند و یا در خدمت خلق خدا باشند.

1.3- لزوم الگوگیری از آن حضرت در این خصوصیات

اگر این را تمرین کردیم، به آن مرحله‌ای می‌رسیم که ان‌شاء‌الله در نقطه‌ی اتصالی بین خلق و خالق هستیم. ان‌شاء‌الله این مرتبه، جایگاه من و شما است. ما می‌توانیم مظهر آیات الهی بشویم. اگر مظهر آیات الهی بشویم، مدیریت زمان و زبان را انجام داده‌ایم. نشست و برخاست حضرت، متیمّن به استغفار بود. امیدواریم که ما مظهر استغفار وجود نازنین حضرت رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) بشویم.

1.4- عدم مقایسه‌ی استغفار ما با استغفار آن حضرت

در فرازی از الهی‌نامه گفتیم: «الهی اگر پاکان را استغفار است، ناپاکان را چه کار است»! وقتی آن حضرت استغفار می‌کند، ما چه کنیم؟! باید بگوییم: استغفر الله از استغفر الله و استغفر الله که استغفر الله. ان‌شاءالله بتوانیم به حقیقتی برسیم که برای آن آفریده شدیم. در این صورت می‌توان گفت که به مقام میسور رسیده‌ایم. ﴿وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى﴾.[4] ما هم سیر و یسرایی داریم: «رَبّ يَسِّر وَلا تُعَسِّرْ».[5]

 


[1] سوره قلم، آيه 4.
[2] سوره نجم، آيه 3.
[3] سوره نجم، آيه 4.
[4] سوره اعلى، آيه 8.
[5] مسند الرضا عليه السلام، الغازي، داود بن سليمان، ج1، ص59.