موضوع: اخلاق فردی/دستورات اخلاقی /توصیه به انس با ادعیه

1- خداوند، مقصد اهل معرفت

امام سجاد (علیه‌السلام) در مناجات مفتقرین که یکی از مناجات‌های خمسةعشر است، به خدای متعال عرضه می‌دارد: «فَيَا مُنْتَهَى أَمَلِ اَلْآمِلِينَ وَ يَا غَايَةَ سُؤْلِ اَلسَّائِلِينَ وَ يَا أَقْصَى طَلِبَةِ اَلطَّالِبِينَ وَ يَا أَعْلَى رَغْبَةِ اَلرَّاغِبِينَ».[1]

امام علی (علیه‌السلام) هم در دعای کمیل به خداوند عرضه می‌دارد: «يَا غَايَةَ آمَالِ اَلْعَارِفِينَ».[2]

ان‌شاءالله بعد از تمام شدن ماه سیر و سلوک - ماه رمضان - ایام خوشی داشته باشید. ان‌شاءالله کمال استفاده را داشتید و با دست پُر وارد در ماه شوال و بهره‌وری از علم و عمل شده‌اید.

ارزش انسان به مقصد انسان است. مقصد انسان، معبود انسان است. به عبارت بهتر، معبود است که می‌تواند مقصد و مقصود باشد. هیچ چیز دیگری نمی‌تواند مقصد باشد. تمایز افراد و فرق آن‌ها و شخصیت‌شان به مقصد و مقصودشان است. اگر مقصدشان خداشان بود، با ارزش‌ترین افراد هستند. اگر ثروت و مال و دنیاشان و زرق و برق دنیوی‌شان بود، از حضرت حق فاصله گرفته‌اند. أین الثری و الثریا؟ حضرت حق کجا و ظواهر دنیا کجا؟

حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در دعای کمیل که هر هفته ان‌شاءالله قرائت می‌کنید، می‌گویند: «یا غایة آمال العارفین». ای کسی که نهایت آرزو و آرمان عارفان هستی. انسانِ اهل معرفت و با معرفت می‌تواند مقصد و مقصود داشته باشد. نهایت اهل معرفت، حضرت حق است.

1.1- توصیه به انس با ادعیه بخصوص مناجات خمسةعشر

مناجات خمسةعشر را در برنامه‌ی سیر و سلوکی قرار دهید. روزانه اگر بخوانید، هر دو هفته تمام می‌شود و هر ماه، دوبار خوانده می‌شود. هر روز یکی را بخوانید. حداقل هفته‌ای یکی را بخوانید. این مناجات‌های خمسةعشر را امام سجاد (علیه‌السلام) در موارد مختلف با حضرت حق نجوا می‌کردند. در مناجات مفتقرین که مناجات انسان‌های نیازمند است و اصل مناجات بر حاجات است، می‌گویند: «ای خدایی که نهایت آرزوی آرزومندانی». هر آرزویی نامطلوب است، جز آرزوی حضرت حق.

نهایت و منتهای آرزوی آرزومندانی. «و غایة سؤل السائلین»؛ و نهایت سؤال سؤال کنندگانی. «و یا أقصی طلبة الطالبین»؛ ای کسی که نهایت مطلب اهل طلب هستی. طلبه را طلبه می‌گویند؛ چون اهل طلب است. همیشه طالب حق است. همیشه در حال درخواست از حضرت حق است و آخرین درخواستش هم خدا است. «و یا أعلی رغبة الراغبین». بعد از ماه مبارک رمضان، همت‌مان بلند باشد. اگر همت ما بلند بود، به معارف می‌رسیم. ﴿إِيَّاكَ نَعْبُدُ...﴾،[3] «أنت السمیع... أنت المنیع...».[4] این فرازهایی که در دعاها است، با آن انس داشته باشید.

1.2- سیره علامه حسن‌زاده رحمه‌الله در انس با ادعیه

انس با ادعیه در ماه مبارک را ادامه دهید. ماه رمضان، آغازی است که انجامش، خود حضرت حق است و شروعی است که نباید پایان داشته باشد. در شبانه‌روز با برخی دعاها انس داشته باشید. طلبه نه یک بار، بلکه باید چندین بار با صحیفه‌ی سجادیه انس داشته باشد. حضرت علامه حسن‌زاده قدس‌الله‌نفسه‌الزکیة از ویژگی‌های‌شان، انس با ادعیه بود. چند کتاب دعا کنار دست‌شان بود. از مفاتیح‌الجنان گرفته، تا مفتاح‌الفلاح شیخ بهایی و قوت القلوب و صحیفه‌ی مبارکه‌ی سجادیه و غیر آن. چند بار در روز بر می‌داشتند و انس داشتند و توصیه می‌کردند.

ان‌شاءالله برنامه‌ریزی کنید که اگر برنامه‌ریزی کنید، به نتیجه می‌رسید. راه بسیار طولانی در پیش دارید. نیاز به برنامه‌ی درازمدت دارد. برنامه‌ی کوتاه‌مدت، جواب نمی‌دهد.