موضوع: اخلاق فردی/شرح دعای سحر / فقره اول

1- شرح دعای سحر

«اَللّهُمَّ اِنّى‌ اَسْئَلُک مِنْ بَهآئِک بِاَبْهاهُ، وَکلُّ بَهآئِک بَهِىٌّ، اَللّهُمَّ اِنّى‌ اَسْئَلُک بِبَهآئِک کلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى‌ اَسْئَلُک مِنْ‌ جَمالِک بِاَجْمَلِهِ وَکلُّ جَمالِک جَميلٌ، اَللّهُمَّ اِنّى‌ اَسْئَلُک‌ بِجَمالِک کلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى‌ اَسْئَلُک مِنْ جَلالِک بِاَجَلِّهِ وَ کلُّ جَلالِک‌ جَليلٌ، اَللّهُمَّ اِنّى‌ اَسْئَلُک بِجَلالِک کلِّهِ».[1]

1.1- سیر ترتیب دعای سحر

1.1.1- درخواست از خداوند با ارزش، جمال و جلال

چقدر فقره‌ها و فرازهای زیبایی است. چقدر انسان را آگاهانه و عارفانه سیر می‌دهد. دعا را سمعی و بصری دنبال کنید. اگر در ذهن و دل انسان بیاید، طور دیگری می‌شود. در هر فرازی از این درخواست‌ها انسان مؤمن سحرخیز با سه مرحله، هر اسم را پالایش و دریافت می‌کند؛ اول: قسم به اسم، دوم: قسم به اِشراف آن اسم و سوم: قسم به کلی‌ای است که خاص می‌شود. فقره‌ی اول، قسم به ارزش و درخواست بر اساس آن بود: «اللهم إنی أسئلک من بهائک بأبهاه و کل بهائک بهیّ اللهم إنی أسئلک ببهائک کله». اولین چیزی که بین همه متداول است، بحث ارزش‌گذاری است. درخواست دوم، درخواست به جمال و زیبایی است. «اللهم إنّی أسئلک من جمالک بأجمله و کل جمالک جمیل اللهم إنی أسئلک بجمالک کله». خداوند، جامع اوصاف جمالی و جلالی است. درخواست سوم، درخواست به جلال باری‌تعالی است. «اللهم إنّی أسئلک من جلالک بأجلّه و کل جلالک جلیل اللهم إنی أسئلک بجلالک کله». جلال، مظهر عظمت و قهر الهی است که همه چیز، در احاطه‌ی جلال الهی، مُندَمِج و جمع شده است.

در این فراز از دعای سحر به خداوند خطاب می‌کنیم که جلال شما هم، جلیل است. هر کجا دانایی و کمالی باشد، به حضرت حق بر می‌گردد. «کل جلالک جلیل». همه‌ی جلال شما، جلیل است. «اللهم إنی أسئلک بجلالک کله». خدایا تو را به همه‌ی جلال تو می‌خواهم.

1.2- تقدم جمال الهی بر جلال الهی

در تشبیه، مناقشه نیست. عالَم، بی آب نیست. آب، تمام عالم را فراگرفته است. این آبی که در دست ما است، از همان آب است. گاهی ارزش است و گاهی زیبایی و گاهی جلال. ﴿وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ﴾.[2] اسم جلالی، همه جا حاضر و ناظر است. خداوند، آدم و عالم را با جمال و جلال اداره می کند. اگر قرار باشد سنجشی شود که کدام یک از جمال، یا جلال، مقدم است، می‌گوییم جمال الهی، مقدم است. جمال، وسیله‌ی جذب است و جلال، وسیله‌ی نگه‌داشتن است. نگه‌داشتن، گاهی به دفع است. تا زباله‌هایی نباشد، چیزی خالص نمی‌شود. تا غربالی نباشد، انسان‌های غربال شده نیستند. رحمانیت، جذب می‌کند و رحیمیت، غربال می‌کند. جمال، جذب و جلال، دفع است.

هر فقره‌ای در الهی‌نامه، مقدمه‌ی فرازهای بعدی است. این را از آیات الهی، الهام گرفتیم که آیات پیشین، مقدمه‌ی آیات پسین است. این در تمام نظام هستی، موجود است.

1.3- روش تربیت فرزند با دو اسم جمال و جلال

جمال، پیش‌نیاز جلال است. اگر پدر و مادری همیشه در جمالِ بچه‌ی خانواده باشند، آن خانواده، بی‌فایده است. اگر همیشه هم در جلال باشند، بد است. خشونت و لوس کردن، هر دو بد است. اگر هر دو یعنی جمال و جلال آمد، بچه هم ناز می‌کند و هم قهر. هم مهر است و هم قهر. اول، ارزش‌گذاری کرد، بعد، زیباشناسی کرد و سوم بین ارزش و زیبایی‌ها که همه جذب می‌شوند، باید تعدیل شود. «اللهم إنی أسئلک بجلالک کله»، «بجمالک کله» و «ببهائک کله» را هم دارد.

ان‌شاء‌الله با سیر ملکوتی این دعای شریف، در بهترین لحظات باشیم. عرض ما این است که شاید دعاها وقت خاصی داشته باشد، ولی منحصر به آن زمان نیست. وقت خوب دعای سحر، در سحر است؛ اما بدین معنا نیست که حتما در سحر خوانده شود. هر زمان انس و حالی داشت، بخواند، خوب است. رزقنا الله إیانا و إیاکم.