موضوع: اخلاق فردی/شرح دعای سحر /مقدمه2

1- شرح دعای سحر

عن الرضا (علیه‌السلام) عن آبائه عن محمدبن‌علی الباقر (علیهم‌السلام) قال صلوات الله علیه: «اللهم انی أسئلک من بهائک بأبهاه و کل بهائک بهی».[1]

1.1- اختصاص‌نداشتن دعای سحر، به سحرهای ماه مبارک رمضان

بحمدالله رب العالمین خدا را شاکریم که در فرازها و مراحل سیر و سلوکی دعای سحریم. دعای سحر را یک دستورالعمل سیر و سلوکی قوی می‌دانیم. جالب این است که علت آن که مشهور شد که دعای سحر ماه رمضان است؛ چون روزه مردم را برای بیداری سحر، آماده کرده است. این دعا، دعای همیشه امام باقر (علیه‌السلام) بوده است، نه فقط در سحرهای ماه مبارک رمضان. اگر بتوانید همه‌ی سحرها که چه بهتر، اگر نه، هر چند گاهی این دعای شریف سحر را در دستور کاری خود قرار دهید.

1.2- التزام به سحرخیزی در زمان‌های قدیم

یکی از زمان‌هایی که از قدیم، بشر مراقب آن بود، لحظات سحر بود. سحرخیزی گرچه در اسلام توصیه خاص شد، ولی زمان‌های گذشته نیز سحرخیزی، ویژگی مردان خدا و مردان موفق بود. می‌توانیم بگوییم زمان، برای انسان است و بهترین زمان‌ها، سحر است. سحر برای انسان است و انسان نباید این زمان را از دست دهد. ناب‌ترین زمان‌ها، سحر است.

1.3- توصیه‌های غذایی و جسمی برای سحرخیزی

به قول بزرگان، نباید انسان در سحر، به لحاظ غذایی خیلی سنگین باشد و نه سبک باشد؛ و همچنین به لحاظ ناتوانی و اینکه جسمش ناتوان نباشد. توانایی خاصی در سحر برای انسان رخ می‌دهد. مستحب است در آداب سحر که وقتی بلند می‌شود، ولو شده، یک لیوان آب بخورد؛ حتی در ماه مبارک رمضان. اگر نمی‌خواهد غذا بخورد، آب بنوشد.

1.4- کیفیت برنامه‌های سحری آقای قاضی رحمه‌الله

مرحوم آقای قاضی نماز شبش را به چند بخش تقسیم کرده بود؛ چند رکعت می‌خواند و می‌خوابید و دوباره بیدار می‌شد و باقی را می‌خواند. در سحرها مراقب بود که خوراکی هم بخورد. شاگردان‌شان برای استاد نقل کردند. نبات، کنار دست خیلی از بزرگان بود. هر چند گاهی، ذره‌ای استفاده می‌کردند. گاهی برای سحر می‌گفتند: «ذرات نبات، یا شیرینی‌جات، به انسان توان می‌دهد.

1.5- توجه به زمان سحر در قرآن

در چند سوره قرآن، یعنی سوره‌های فجر، شمس، لیل، مدثر و تکویر، آیاتی برای سحر و سحرخیزی آمده است. ﴿وَالصُّبْحِ إِذَا تَنَفَّسَ﴾.[2] مفسران فرمودند: «منظور از صبح در این آیه، صبح صادق است». صبح صادق، سحر است. وقتی که صبح نفس می‌کشد. پگاهان، بهترین لحظات انسان است. سحر، معنای عرفی و معنای شرعی دارد. ان‌شاءالله جلسه آینده، سحر را در لغت و اصطلاح بیان خواهیم کرد. تفاوت عرفی و شرعی سحر، باید لحاظ شود. باید دید حجیت با کدام است. چه تفاوتی بین سحر لغوی، شرعی و عرفی است. برای سحر خود، برنامه‌ریزی کنید. دعاهای وارده، به خصوص دعای سحر را بخوانید.