موضوع: اخلاق فردی/دستورات اخلاقی /پرهیز از دنیا گرایی/ لزوم مخالفت با هوای نفس

1- توصیه های پیامبر به مردم

1.1- 1 پرهیز از دنیاگرایی و لزوم اطاعت پروردگار و مخالفت با هوای نفس

ابن عباس می‌گوید حضرت رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله) در برخی خطبه‌های‌شان فرمودند:

«أیها الناس لا یشغلن دنیاکم عن آخرتکم فلا تؤثروا هواکم علی طاعة ربکم».[1]

دنیای شما اشتغالاتی برای شما درست نکند که از آخرت‌تان غافل باشید. دنیا باید ابزار آخرت باشد، نه اَولَی بر آن. ﴿وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَى﴾.[2] این قانون و ضابطه و ملاک در سیر و سلوک است. هر جا دیدید دنیا دارد برتری می‌یابد، در خط قرمز زندگی قرار گرفته‌اید. ﴿اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ﴾؛[3] زندگی دنیا بازیچه و لهو و لعب است. ادوار پنج گانه عمر در این آیه شریفه، بیان شده است. این آیه، در سوره مبارکه حدید است که از مسبحات شش‌گانه است. قبل از خواب که ورود در عالم برزخ است، سوره‌های مسبحات را بخوانید. بدانید که حیات دنیا، لهو و لعب و زینت و تفاخر و تکاثر است. اگر برای تکاثر برنامه‌ریزی نکنیم، ﴿أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ﴾،[4] ﴿حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ﴾[5] می‌شود. چون چنین است، باید مراقب بود برتری‌جویی نکنیم. به قدر نیاز باید از دنیا استفاده کرد. زندگی آخرت باید اَولَی باشد. زندگی دنیا باید ضروری و به ضرورت باشد. دنیا به این نیست که از نعمات دنیا استفاده نکند، ولی وابستگی به دنیا زشت است.

1.2- 2 لزوم اطاعت از خدا

بعد فرمودند: «فلا تؤثروا هواکم علی طاعة ربکم»؛ هوای خود را بر اطاعت پروردگار ترجیح ندهید. میل و اشتهای خود را بر طاعت خدا ترجیح ندهید. انسان هوشیار و بیدار - که «المؤمن کیّس»[6] - آن است که مراقب باشد اطاعت خدا حرف اول را بزند. اگر ما کاری کردیم که اطاعت حق حرف اول را زد، [ایمان واقعی دارد]. یکی از اطاعت‌ها این است که هر کجا خدا امر کرد، ما حاضر شویم. در کلاس اوامر، غایب نباشیم. اطاعت، یک کلاس درس است. اگر انسان در هر مرحله از این درس عقب بیفتد، مرحله، یا مقامی را از دست داده است. باید در این بخش، حریص باشیم. ﴿نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ﴾،[7] نباشیم. شعار اسلام، نؤمن بالله کله است. هرچه خدا بگوید، همان است و لا غیر. اولین مرحله این است که برای دنیا برنامه‌ریزی کنید و اهل هوا نباشیم و هوس را کنار بگذاریم و آنچه خدا گفته است، همان باشیم؛ نه آنچه دنیا دعوت کرده است. رزقناالله‌ إیانا و ایاکم ان‌شاء‌الله تبارک‌وتعالی که این‌گونه باشیم.