موضوع: اخلاق نظری/خصوصیات اولیاء الله /بی اعتنایی به ظاهر دنیا / عبرت گرفتن از اهل دنیا

1- خصوصیات اولیاءالله

1.1- نگاه به باطن دنیا و اهتمام داشتن به آخرت به جای دنیا

در حدیث انس بن مالک بودیم که اصحاب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) از ایشان سؤال کردند: «مَن أولیاء‌الله الذین لا خوف علیهم و لا هم یحزنون»؟ اولیای الهی که از گذشته ناراحت و نسبت به آینده نگران نیستند، چه کسانی هستند؟ پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمودند: وقتی این‌ها به ظاهر دنیا نگاه می‌کنند، توجه این‌ها به باطن دنیا است؛ «فقال: الذين نظروا إلى باطن الدنيا حين نظر الناس إلى ظاهرها، فاهتموا بآجلها حين اهتم الناس بعاجلها».

1.2- بی اعتنایی و اعراض از دنیا

خصوصیت دیگری که اولیاءالله دارند و حضرت فرمودند، این است: «فأماتوا منها ما خشوا أن يميتهم، وتركوا منها ما علموا أن سيتركهم، فما عرض لهم منها عارض إلا رفضوه، ولا خادعهم من رفعتها خادع إلا وضعوه».

خصلت دیگری که حضرت بیان کردند، این است که این‌ها قبل از اینکه دنیا آنها را به مرگ فراخواند، آنها دنیا را به مرگ فرا می‌خوانند. مقابل عوامل مرگ می‌ایستند. آنچه این‌ها را از بین می‌برد، مقابلش ایستاده‌اند. دنیا را رها می‌کنند، قبل از اینکه دنیا آنها را رها کند. دنیا با هیچ کس سازگاری ندارد. این‌ها زمان‌شناس و دنیاشناس هستند. دشمن‌شناس هستند. دنیا را به عنوان متجر اولیای الهی می‌دانند، نه به عنوان چیزی که همیشه هست.

1.3- آباد نکردن دنیایی که بین آنها خراب شده است

«خلقت الدنيا عندهم فما يجدّدونها، وخربت بينهم فما يعمرونها».

دنیا را به چالش کشیدند. دنیا را کهنه کردند. چون دنیا را کهنه کردند، دوباره تجدیدش نمی‌کنند و آن را نو نمی‌کنند. هرچه به دنیا توجه کنید، جلوه‌گری‌اش بیشتر می‌شود. با خلوص، محضر شما عرض می‌کنم که مقداری از این زرق و برق دنیا مواظب باشید. هر که از دنیا بگذرد، خندان بُوَد. گذشتن از آن، سخت است. شخصی خواب مار خوش خط و خالی دید. گفت مواظب باش برای تو اتفاقی می‌افتد. سعی کنیم اسیر دنیا نشویم. دنیا مار خوش خط و خال است. دنیا خراب شده است؛ آبادش نمی‌کنند.

1.4- خراب کردن دنیا و استفاده از آن برای ساختن آخرت

«وماتت في صدورهم فما يحبونها، بل يهدمونها فیبنون بها آخرتهم»؛

آخرت را آباد می‌کنند، نه دنیا را.

به باطن دنیا نگاه می‌کنند. آینده‌نگر هستند. به زودگذر دنیا نگاه نمی‌کنند. تجدید و آبادش نمی‌کنند. اگر دنیا در دل رفت، روز به روز تجدید می‌شود. این دنیاپرست‌ها را ببینید؛ هر لحظه در حال تجدید دنیای خود هستند. دنیا لذت دارد و واقعا گول‌زننده است. باید فقط به خدا پناه برد. استفاده از نعمت‌های دنیا چیزی است و وابسته نشدن به آن، چیز دیگری است. نباید دلبسته به دنیا شد. باید به قدر لزوم استفاده کرد. دنیا دم دست است؛ تا از دم دست استفاده نکنی، به بعدی نمی‌توانی برسی. دنیا پیش‌نیاز است و مقدمه آخرت است؛ به این عنوان پسندیده است.

1.5- فروختن دنیا و خریدن آخرت

«ويبيعونها فيشترون بها ما يبقى لهم».

آینده‌ی موفق و باقی را می‌خرند.

1.6- عبرت گرفتن از اهل دنیا

«نظروا إلى أهلها صرعى قد حلت بهم المثلات، فما يرون أمانا دون ما يرجون، ولا خوفا دون ما يحذرون».[1]

دنیا را شکستند و دنیا نزد آنها زرق و برقی ندارد. عشق دنیا در دل‌های آنها مرده است. از دنیازده‌ها عبرت می‌گیرند. به فکر سرای آخرتند. ان‌شاءالله و رزقنا الله ایانا و ایاکم که ما هم این‌گونه باشیم.