موضوع: اخلاق فردی/دستورات اخلاقی /برنامه ریزی و مدیریت زمان
1- مسابقه در دنیا و معلوم‌شدن نتایج آن در آخرت
حدیث اخلاقی امروز قسمتی از فرمایش 25 نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) است. این حدیث برای برنامه‌ریزی، به ما آمادگی می‌دهد. انسان بی‌برنامه، هرز می‌شود و هرزگی می‌کند. ما باید بر اساس برنامه حرکت کنیم. اول صبح تفسیر می‌آییم. فقه و اصول می‌رویم. همین‌طور باید اهل برنامه باشیم.
1.1- تمرین، شناساییِ عیوب و ورزیدگی در عبودیت
«أَلاَ وَإِنَّ الْيَوْمَ المِضْمَارَ، وَغَداً السِّبَاقَ، وَالسَّبَقَةُ الْجَنَّةُ، وَالْغَايَةُ النَّارُ».[1]
فرمایشی از این بالاتر می‌توان داشت؟ دنیا و آخرت و نتیجه را گفتند. امروز در دنیا، روز آمادگی است. «مضمار»، یعنی اسب‌سوارها قبل از مسابقه، سال‌ها، یا ماه‌ها اسب‌ها را برای آمادگی و ورزش، تمرین می‌دادند. مضمار، دوره آمادگی اسب برای شرکت در مسابقه است؛ نه هر اسبی. اسب‌های مسابقه، خیلی با ارزش هستند؛ گاهی چند میلیارد تومان، خرید و فروش می‌شود. روز «مضمار»، یعنی روز تمرین و آمادگی است. چقدر تمرین می‌کنیم؟ تمرین اخلاص، توکل، عبودیت و تهجد. تکلیف هر کسی، به حسب خودش است. عامی و دانشگاهی و حوزوی، هر یک تکلیفی دارد. در تمرین، برخی ناپیداها پیدا می‌شود. عیب و نقص‌ها در تمرین پیدا می‌شود. پهلوان‌ها در میدان مضمار، ورزیده می‌شوند.
فردای قیامت، روز مسابقه است. «سباق»، مصدر دوم باب مفاعله است. «سابَقَ، یُسابِقُ، مُسابَقَةً و سِباقاً». دید حضرت، طور دیگری است. گمان می‌شد ﴿وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ﴾،[2] فقط در دنیا است، ولی در عالم آخرت هم هست. ﴿فَاسْتَبِقُواْ الْخَيْرَاتِ﴾.[3] از این حدیث، تکامل برزخی هم فهمیده می‌شود. ما بدون جا‌به‌جایی، وارد برزخ نمی‌شویم. آنجا روز کاشت و عمل نیست، ولی روز برداشت و مسابقه است. یک نفر، یک دامن، توشه برمی‌دارد و یکی بیشتر. در مسابقه کسانی که پیشی گرفتند، وارد بهشت می‌شوند و افتادگان، وارد دوزخ می‌شوند. کسانی که خیراتی نداشتند، آتشی می‌شوند.
آیا کسانی که جاهل قاصر هستند، در مسابقات اخروی، ورودشان چطور است؟ می‌شود گفت آنها که سبقت گرفتند و قریب به حالات آنها هستند، دست آنها را می‌گیرند. ان‌شاءالله در مسابقات الهی، اهل برنامه باشیم و در آینده به نتیجه برسیم