موضوع: اخلاق فردی/دستورات اخلاقی /توحیدعملی

1- انقطاع الی الله و رسیدن به مقام توحید فعلی

حدیث شریف امروز، حدیث با برکت رسول معظم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله) است. این حدیث در کتاب شریف بحارالأنوار آمده است.حدیث را صحابی بزرگوار و شاگرد امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)، ابن عباس نقل کرده است. از بزرگان است. صاحب کرامات و مقامات و صاحب تفسیر است. ان‌شاءالله این فرمایش را در اول صبح شنبه، در ایام اشتغالات علمی و عملی نهادینه کنیم و به آن عمل کنیم؛

قال قال رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله): «من انقطع إلی الله کفاه کلَّ مؤونة».

یک قاعده کلی است. حضرت فرمودند: «هر کس که از دیگران انقطاع پیدا کند - قطعا اتصال به حضرت حق دارد - چنین کسی، از خلق جدا شود و به خدا روی آورد»؛ «إنقطع» با «إلی» متعدی می‌شود و به معنی اتصال می‌آید؛ نتیجه‌اش این است که خداوند هر مشکلاتی که داشته باشد، برطرف می‌کند. در یک جمله این فرموده رسول مکرم اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، پیامش این است که در سیر و سلوک، مراقب توحید باشید. هر گرفتاری که داریم، از توحید نظری و توحید افعالی است. توحید افعالی را تقویت کنید. باید به باور برسیم که هر چه هست، از جانب اوست. ﴿لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ﴾.[1] الآن فصل پاییز است. چهره زرد درختان، حاکی از قدرت باری‌تعالی است. فصل پاییز، مقدمه خواب زمستانی طبیعت است. همین درختان در بهار شکوفا می‌شود. برگی از درخت نمی‌افتد، مگر به اراده باری‌تعالی. چقدر درخت داریم، که هر کدام، چقدر برگ دارد! در دعای عشرات است: «خدایا به عدد برگ‌های درختان، تو را حمد می‌کنم».[2] هیچ کاری جز به اراده باری‌تعالی نیست. «لا مؤثر فی الوجود إلا الله».[3]

1.1- ریشه مشکلات

همه مشکلات ما توحید افعالی ما است. باور نداریم هرچه که هست، از جانب خدا است. کسی که اهل توحید افعالی باشد، اهل چون و چرا نیست. چرا گرم است؟ چرا سرد است؟ چرا چنین است؟ همه مشکلات ما از ضعف توحید افعالی است. ﴿إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعونَ﴾.[4]

1.2- راهکار رسیدن به توحید

باور کنیم که هیچ مؤثری در نظام وجود، جز خدا نیست. تمرین کنیم و توحید فعلی را بر جان‌مان بنشانیم. ثمره مهمش این است که ما اراده الهی را مستقل می‌دانیم و هیچ اراده‌ای را مؤثر نمی‌دانیم. ﴿إِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُن فَيَكُونُ﴾.[5] هرچه خواست، همان می‌شود. اگر نائل شدیم به توحید افعالی، به مقامات می‌رسیم. علم، پیش‌نیاز باور است. همه انبیا برای توحید آمدند.

اگر به انقطاع إلی الله رسیدیم و به مقام دست شستن از دنیا و تعلق به حضرت حق داشتیم، اسباب کمال ما فراهم می‌شود. در دعای شریف مناجات شعبانیه داریم: «إِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَ اَلاِنْقِطَاعِ إِلَيْكَ».[6] انقطاع، مراتب دارد؛ کمال آن، یعنی توحید فعلی. از کوچک‌ها شروع کنیم، تا به کمال توحید نائل شویم.