1400/08/29
بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع: اخلاق فردی/دستورات اخلاقی / امنیت داشتن سایر مسلمانان از دست و زبان مسلمان/ ترک اذیت حیوانات و حشرات و موجودات زنده
حدیث امروز در بحارالأنوار است و در مجامع روایی دیگر هم هست. فقرهای از خطبه رسولالله (صلیاللهعلیهوآله) به نقل از ابوهریره است که میگوید:
سمعت رسول الله (صلیاللهعلیهوآله)، یقول فی خطبته: «أیها الناس إن العبد لا یکتب من المسلمین حتی یسلم الناس من یده و لسانه».[1]
به انسان، مسلمان گفته نمیشود، تا اینکه مردم از دست و زبانش در آسایش باشند. مسلمان را مسلمان گویند؛ چون دیگران از دست و زبانش در آسایش هستند. کسی که سلام میکند، یعنی تو از دست و زبان و آزار من در امنیت و سلامتی هستی. معنی جواب سلام هم همین است که از من به تو آزاری نمیرسد. در تفسیر عرض کردیم: اسلام در لغت، همان تسلیم است و شامل همه ادیان و شرایع الهی میشود. اولین وظیفه ما این است که عنوان مسلمان بودن خود را ثابت کنیم. کسانی که هر کجا مسلمانی است، عنوان خشونت روی آن میگذارند، اسلام با خشونت نمیسازد، بلکه دین مهر و عطوفت است.
مسلمان کسی نیست که با دست و زبانش دیگران را آزار دهد؛ چه رسد که کار انتحاری کند. البته ما این را قبول داریم که عدهای از نامسلمانان خودشان را در لفافهی دین قرار میدهند و کارهای خشونتآمیز میکنند. آنها از مسلمانان نیستند و اصلا دین ما اینها را نفی میکند. [کسانی که به نام اسلام این کارها را میکنند]، در لباس اسلام هستند، ولی مسلمان نیستند. این مرحله اول است که باید عنوان مسلمان بودن را حفظ کنیم و دیگران را از دست و زبان خود آزرده نکنیم. خودمان را هم آزرده نکنیم.
مراقب باشیم و بکوشیم که اذیت و آزاری به دیگران و حتی حشرات و مورچهها نرسد. اولیای الهی که در محضرشان بودیم، گاهی مراقب حشرات اطراف خود بودند.
میازار موری که دانهکش استکه جان دارد و جان شیرین خوش است[2]
اسلام از دستوراتی که دارد، این است که حتی انسان نباید در آب روان، ادرار کند. از امام صادق (علیهالسلام) سؤال کردند که این دستور اسلام برای چیست؟ فرمودند: «آب، موجود زنده دارد و زهرآب آدم، باعث مرگ آنها میشود».[3] آب، سلولهای زنده دارد و ادرار در آب، موجود زنده را از بین میبرد. عجیب این است که ادرار در آب روان، نتیجهاش عذاب قبر است. کسی که در این دنیا آزار و تنگنا برای دیگران داشته باشد، تمثلش تنگنا برای عالم برزخ است.
انشاءالله فقرههای دیگر حدیث، برای جلسات بعدی.